SHARE

Pelosoli su slabo razvijena zemljišta na glinovitim materijalima sa profilom (A) – C. Pod ovim nazivom su zemljišta počela izdvajati odnedavna, poslije detaljnih istraživanja mikromorfologije i geneze ovih tvorevina. Kao i sva druga slabo razvijena zemljišta i pelisoli imaju samo manji humusno akumulativni horizont s površine i nemaju drugih genetskih horizonata. Uglavnom su to sekundarna zemljišta nastala kao posledica erozone, denudacije i ogolićavanja starih glinenih kora raspadanja. U zavisnosti od karaktera supstrata, tj. kore raspadanja izdvaja se nekoliko od tipova pelosola: terarosa (crvene gline i ilovače na karbonatima), terafuska (smeđe gline i ilovače na karbonantnim stijenama) terakalci (svijetlosive ilovače i gline na krečnjacima) i plastosoli (šareno obojene gline).

Terarosa (crvenica) su odavno bile opisane kao crveno obojena zemljišta na krečnjacima suptropske evrope, a kasnije i u drugim suptropskim krajevima. Za njih je karakteristična veoma debela kora raspadanja.

Terafuska je, takođe, stara kora raspadanja ali nešto složenije geneze od crvenice. Predpostavlja se da je data kora raspadanja pretrpjela u toku pleistocena značajnu transformaciju.

Terakalci predstavlja slabo alkalizovanu koru raspadanja krečnjaka, koja još u potpunosti nije oslobođena od karbonata kalcijuma i za razliku od prethodne nije pretrpjela kriogene uticaje.

Plastosol je stara feralitna kora raspadanja silikatnih stijena vezana za predkvartarna tropska rastvaranja i pedogenezu. Po svom spoljašnjem izgledu podsjeća na savremena feralitna zemljišta tropa. Sva četiri opisana oblika slabo razvijenih zemljišta na starim ilovastim korama raspadanja se javljaju u Evropi ali i u drugim krajevima. Površina im nije velika ali sva imaju privredni značaj. U južnoj Evropi su pod vinogradima, voćnjacima i plantažama maslina i agruma. Ona su veoma izložena vodnoj eroziji i intezivnoj zaštiti od erozije.

Pripremio: MSc Ivan Mijanović

Literatura:

Fuštić B., Đuretić G. (2000): Zemljišta Crne Gore. Univerzitet Crne Gore, Podgorica.

Lješević M. (2000): Geografija zemljišta. Univerzitet Crne Gore, Nikšić.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here