SHARE

Osobine turističko geografskog položaja, važnog faktora prednosti ili ograničenja turističkog aktiviranja nekog područja, biće detaljno analizirane kroz sagledavanje prostornih i funkcionalnih svojstava razmatranog područja. Položaj prema turističko-saobraćajnim pravcima, važnijim izvorima turističke tražnje i konkurentnim turističkim centrima biće posebno razmatrani. Ipak, prije svega, na početku se nameće potreba utvrđivanja osnovnih prostornih svojstava kao i granica područja koje ovaj rad tretira.

Mojkovac se nalazi u srednjem dijelu doline rijeke Tare, sa njene desne strane, u dolinskom proširenju između planina Bjelasice i Sinjajevine, na mjestu gdje kanjonska dolina Tare iz meridijanskog prelazi u dinarski pravac (iz pravca jug -sjever u pravac jugoistok – sjeverozapad). Geografske koordinate gradskog naselja, položenog centralno u odnosu na teritoriju opštine i sjeverne Crne Gore, su 42º 57´ 50´´ sgš i 19º 34´ 57´´ igd, a nadmorska visina 853 m.

Površina opštine Mojkovac iznosi 367 km2 (2,6 % ukupne teritorije Crne Gore ili 5% teritorije Sjeverne Crne Gore). I, kao što sam naslov ukazuje, radom nije obuhvaćen cjelokupan prostor opštine, već samo jedan njen dio. Granice tog područja bile bi sledeće: Krstac (1007 m) – Razvršje (1232 m) –  Mučnica (1809 m) – Turjak (1912 m) – Ogorelice (1980 m) – Žuber (1848 m) – Razvršje (2033 m) – Laništa (1405 m) – ušće Bjelojevićke rijeke (810 m) – Obješenica (1749 m) – Kravar (1769 m) – Stolac (1889 m) – Kodak (1782 m) – ušće Bistrice (735 m) – Jelin vrh (1856 m) – Gradac (1462 m) – Krstac (1007m). Vazdušno rastojanje između najudaljenijih tačaka Ogorelice i vrela Ravnjaka, po osi istok – zapad, iznosi gotovo 25 km. Obuhvatajući gradsko naselje, padine Bjelasice otvorene prema Mojkovcu i dolinu rijeke Tare jasno je da se radi o privredno, demografski, saobraćajno i turistički najvažnijem dijelu opštine Mojkovac.

Probivši visokoplaninski svod rijeka Tara je svojom dolinom premostila i spojila niželežeću dolinu Morače na jugu sa kontinentalnim zaleđem, prije svega sa dolinom Ibra i Pomoravljem, otvarajući najpovoljniji prirodni koridor kroz visoke planine i površi u Crnoj Gori, koji prate odgovarajući turističko-saobraćajni pravci dajući Mojkovcu veoma značajne prostorne odlike turističko-geografskog položaja.

Povoljnosti prostornih odlika biće očiglednije isticanjem još dvije činjenice. Prvo, dok glavni turističko-saobraćajni tokovi zadržavaju meridijanski pravac, od Mojkovca se dolina rijeke Tare odvaja prema sjeverozapadu predisponirajući komunikaciju, saobraćajno regionalnog značaja ali velike turističke vrijednosti i atraktivnosti. Od Tarinih pritoka na ovom području samo doline Rudnice i Bjelojevićke rijeke imaju perspektivne uslove za otvaranje određenih pravaca lokalnog i regionalnog značaja. Drugo, na razmatranom području i uopšte, u opštini Mojkovac, na regionalnim i magistralnim saobraćajnicama postoji samo jedan prevoj – Krstac (983 m), koji povezuje dolinu Tare sa dolinama lijevih pritoka Lima (Lepešnica i Ljuboviđa). Povoljnost ekspozicije ublažuje limitirajuće uticaje klimatsko-padavinskih elemenata, prije svega snijega, a mala nadmorska i relativna visina više otvaraju panoramu na okolne masive nego što usporavaju kretanja turista.

Morfološki uslovi su onemogućili širenje sporednih krakova uslovljavajući linijsko kretanje turista. Kvalitet prostornih odlika je privlačeći adekvatnu saobraćajnu infrastrukturu dodijelio ovom malenom području širi regionalni značaj, i time važnu tranzitnu funkciju.

Pripremio: Fuštić Miodrag

Literatura:

Grupa autora: Monografija Crna Gora, Jugoslovenska revija – Beograd, Pobjeda – Titograd, 1980.

Grupa autora: Monografija Crna Gora, Narodna knjiga – Alfa, Beograd-Podgorica, 2003.

Ivanović, Z. (1979): Gradovi – komunalni centri Crne Gore, SANU, Geografski institut „Jovan Cvijić“, Posebna izdanja, knjiga 32, Beograd.

Kasalica, S. (1988): Sjeverna Crna Gora, NIO „Univerzitetska riječ”, Nikšić.

Radojičić, B. (2008): Geografija Crne Gore – prirodna osnova, DANU, Podgorica.

Radojičić, B. (2008): Geografija Crne Gore – regije, knjiga III, DANU, Podgorica.

Radović, M. (1981): Geografske karakteristike Kolašinskog kraja, monografija „Kolašin“, SO Kolašin i NIRO „Književne novine“, Beograd.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here