SHARE

Brdo Sjenice (497 m.n.v.) je uzvišenje koje se nalazi na sjeveroistoku Podgorice. Predstavlja dio Kučke površi. Na zapadu je oivičeno rijekom Moračom, na sjeveru naseljem Bioče i Kosor, na istoku naseljima Medun i Vrbica, a na jugu naseljima Zlatica, Murtovina i Doljani koji su dio Podgoričko-skadarske kotline.

Brdo Sjenice ime je dobilo po istoimenom kučkom selu u blizini Meduna. Vidikovac Sjenice nije najviši vrh ovog brda. Na njemu se nalaze repetitori mobilne telefonije i TV signala.

Brdo se nalazi na sjeveroistoku Podgorice. Pruža se pravcem sjeveroistok-jugozapad. Predstavlja kao i Kakaricka gora dio Kučke površi. Na samom brdu mogu se uočiti razni kraški oblici u reljefu poput: kamenica, škrapa, vrtača (raznih dimenzija i oblika) i kraška uvala Sjenice.

Na brdu je zastupljeno više vrsta erozija poput: kraške (korozija), pluvijalna, fluvijalna, temperaturno i biogeno razoravanje. 

Kraška erozija je dosta dobro izražena. Jačina korozije doprinijela je raznovrsnosti kraških oblika na ovom uzvišenju, a to su: škrape sa bridinima tipa sječenica i čebelji, zatim kamenice manjih dimenzija. Vrtače su nejednako razvijene, ako se uzme njihova dimenzija u obzir, što se može pripisati radu selektivne erozije na ovom uzvišenju. Vrtače su raznih tipova, a najveća po dimenzijama je zasigurno vrtača Cvarin koja je morfološki gledano tipičan primjer karličaste vrtače. Ona je okrenuta ka zapadu, gdje se nalazi još jedna vrtača manjih dimenzija koja je od ove odvojena krečnjačkom prečagom prijevor. Snižavanjem prijevora od ove dvije nastaće jedinstvena blizanasta vrtača. Ostale vrtače su manjih dimenzija i uglavnom su tanjirastog ili izduženog oblika.

Na ovom brdu jasno se vidi kraška uvala sela Sjenice, koja je lučnog oblika. Njena duža osa paralelna je sa pravcem pružanja slojeva. Pluvijalna erozija je zastupljena kao i na ostalim brdima Podgorice. Temperaturno razoravanje je najjače ljeti.

Biogeno razoravanje se ogleda u eroziji koju vrši korijenski sistem samoniklih trava, ljekovitog bilja i niskog drveća.

Fluvijalna erozija je ranije imala većeg uticaja kada je Morača usjekla svoj tok između brda Sjenice i planine Vežišnik (612 m.n.v.). Brdo Sjenice se strmo spušta ka Morači koja je kod Bioča sa Malom rijekom napravila rječno proširenje Bioče što predstavlja vid fluvijalne akumulacije.

Po kazivanju Kuča na samom brdu nema ni jedan živi izvor ili vrelo, ali zato u njegovom podnožju ima izvora u selima Doljani, Mosor, Vrbica (Vrbički ili Savin potok), Lupovac, Rikavac, Renovac, Peuta, i jedan između naselja Luka i Begova luka na zapadnoj strani brda koja gravitira ka rijeci Morači.

Najvažniji hidrološki objekat jeste rijeka Morača koja protiče zapadnom stranom brda.

U rimsko doba napravljen je put preko Podgorice, sela Peuta i brda Sjenica, koji je dalje vodio ka sjeveru Crne Gore. Podzide tog puta se vide i danas.

U selu Sjenice rođen je i Dragiša Ivanović, poznati inžinjer, profesor i rektor Beogradskog univerziteta, čije ime nosi i škola na Zlatici.

Takođe, preko brda Sjenice odvijao se dio fundinske operacije 1876. godine tako da brdo i njegova bliža okolina su imali vojno-strateški značaj kroz razne istorijske epohe.

U neposrednoj blizini Sjenice nalazi se istorijska tvrđava Medun i muzej čuvenog Marka Miljanova.

Pripremio: Strahinja Živaljević

Literatura:

Radojičić, B. (2008): Geografija Crne Gore-Prirodna osnova, knjiga I, DANU, Podgorica.

Radojičić, B. (2015): Crna Gora-Geografski enciklopedijski leksikon, Filozofski Fakultet Nikšić, Nikšić.

Petrović, D., Manojlović, P. (2003): Geomorfologija, Univerzitet u Beogradu, Geografski Fakultet, Beograd.

Šiljegović, B. (1959): Vojna Enciklopedija, Beograd.

Prostorno-urbanistički plan Glavnog grada Podgorica, do 2025. godine (http://podgorica.me/db_files/Urbanizam/PUP/pup.pdf)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here