SHARE

Nikšićko polje predstavlja zatvorenu krašku depresiju, koju okružuju planine čije se visine kreću oko 1.200 m, dok se polje nalazi na prosečnoj nadmorskoj visini od 600 m do 661 m. Površina koju zahvata ovo polje, kreće se oko 66,5 km2, iznad kojeg se uzdiže nekoliko krečnjačko-dolomitskih humova, od kojih najveću visinu dostižu Trebjesa (751 m) i Studenačke glavice (679 m). Njegova najveća dužina iznosi 18,5 km, dok mu je najveća širina 15 km. Uzvišenja Uzdomir, Riđanske rupe, Žirovnica i Tović, se kao poluostrva uvlače u Nikšićko polje, deleći na taj način polje u manje celine.

Prostor Nikšićkog polja deli se na više delova: Gornje polje, Krupačko polje, Slansko polje i centralni deo polja.

Gornje polje smešteno je u krajnjem severnom delu Nikšićkog polja i najbolje je izražen morfološki u njemu. Razvučenog je oblika, čija se duža osa kreće oko 5,5 km, dok mu se kraća osa kreće oko 2,5 km. Njegova duža osa ima suprotan pravac pružanja od dinarskog pravca pružanja, zauzimajući severoistok-jugozapad. Ovo polje je gotovo sa svih strana okruženo brdima čija se prosečna visina kreće od 700 – 1.100 m, a sa ostatkom Nikšićkog polja povezano je dolinom reke Zete. Prostor Gornjeg polja je nagnut od severoistoka prema jugozapadu, i upravo je to razlog zbog čega su se razvili u ovom pravcu površinski tokovi. Najveći deo polja nastao je na dolomitima, delovanjem fluvijalne erozije, a pokrivaju ga nanosi čija se debljina kreće od 2 m do 4 m.

Krupačko polje je smešteno u severozapadom delu Nikšićkog polja, odvojeno od Gornjeg polja brdom Uzdomir, Slanskog polja Riđanskim rupama i od centralnog dela Studenačkim glavicama. Zapadno od ovog polja nalaze se padine planine Njegoš. U severozapadnom obudu ovog polja, ukleštena je ispod krečnjaka gornje krede pojas paleogenog fliša. Ovakva uzana zona fliša, javlja se i u krajnjem jugozapadnom delu ovog polja. Ostatak polja nalazi se u krečnjačkoj osnovi prekrivenoj naslagama fluvioglacijalnog materijala. Krupačko polje u najvećoj meri danas prekriva istoimeno veštačko jezero. Pre izgradnje ovog jezera, preko Krupačkog polja, tekla je reka Moštanica.

Slansko polje je smešteno u zapadnom delu Nikšićkog polja, koje se danas u najvećoj meri nalazi pod istoimenim veštačkim jezerom. U južnom i jugozapadnom zaleđu nalazi se kraški plato Stare Crne Gore, dok se na severoistočnom delu nalazi krečnjačka prečaga Riđanskih rupa. I ovo polje se razvilo na krečnjačkoj osnovi, koja je prekrivena tokom pleistocena kada je došlo do ujezerenja, što je dovelo do taloženja jezerskog mulja i glina. Obodom polja pre izgradnje veštačkog jezera, tekla je Slanska reka, koja se spajala sa Moštanicom, i dalje tekla pod nazivom Opačica koja se ulivala u Zetu.

Centralni deo polja zahvata prostor koji je sa severoistočne strane okružen brdima Žirovnicom i Tovićem, sa južne strane planinom Budoš, dok je na zapadu povezano sa Slanskim poljem, a na severozapadu sa Krupačkim poljem. Ovaj deo Nikšićkog polja ima dinarski pravac pružanja, čija se dužina kreće oko 10 km, a prosečna širina oko 3,5 km. U sastav ovog dela Nikšićkog polja ulaze Vrtac, Lugovi, Slivlje, Ozrinići i Rudo polje. Najvisočiji delovi ovog prostora nalaze se na prostoru Rudog polja i kreće se od 630 – 650 m, dok se najniži delovi nalaze na prostoru Slivlja i kreće se oko 600 m nadmorske visine. Fluvioglacijalni nanos na ovom delu polja ima debljinu koja se kreće od 14 m do 15 m.

Na prostoru Nikšićkog polja, u reljefnom pogledu interesantna ja velika pojava ponora, kojih je do danas registrovano oko 900, od kojih je najveći Slivlje smešten u jugoistočnom delu Nikšićkog polja.

Najstariji sedimenti na prostoru Nikšićkog polja potiču iz perioda mezozoika, predstavljene karbonatnom facijom. Mezozojski sedimenti najviše su rasprostranjeni na prostoru uzvišenja Trebjese, kao i na obodnim brdskim masama Nikšićkog polja. Kvartarni sedimenti predstavljeni sa limnoglacijalnim šljunkom, šljunkovitim peskom, peskovitim šljunkom, peskom i glinama, prekrivaju najveći deo Nikšićkog polja, čija debljina varira. Aluvijalni sedimenti prostiru se na prostoru po kojem teku vodeni tokovi.

Pripremio: Ivan Mijanović

Literatura:

Vlahović, V. (1975): Kras Nikšićkog polja i njegova hidrogeologija. Društvo za nauku i umjetnost Crne Gore, Titograd.

Grupa autora (1972): Nikšić. Grafički zavod Hrvatske, Zagreb.

Ivanović, Z. (1977): Nikšić-Urbano-geografska studija. Srpska akademija nauka i umetnosti, Geografski institut „Jovan Cvijić“, Beograd.

Radojičić, B. (1982): Nikšićki kraj-Savremene regionalno-geografske transformacije. Univerzitet „Veljko Vlahović“ u Titogradu, Nastavnički fakultet Nikšić, Nikšić.

Radojičić, B. (2010): Opština Nikšić-Priroda i društveni razvoj. Filozofski fakultet u Nikšiću, Opština Nikšić, Nikšić.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here