SHARE

Planina pivska, ima velike mogućnosti za razvoj turizma, ali one nisu iskorišćene u dovoljnoj mjeri.

Velikog značaja za turistička kretanja i turizam uopšte ima turističko – geografski položaj neke regije odnosno njegova prostorno – funkcionalna svojstva. Turističko geografski položaj iskazuje odnos pojedinih motiva i mjesta prema pravcima turističkih kretanja. Planina pivska, kao dio veće regionalne cjeline Pive, obuhvata sjeverozapadni dio Crne Gore. Ograničena kanjonskim dolinama Komarnice, Pive, Tare, durmitorske Sušice i Durmitora, Planina pivska ima relativno povoljne prostorne odlike turističko – geografskog položaja. Funkcionalne odlike turističko – geografskog položaja najbolje se mogu sagledati kroz analizu turističko – geografskog položaja prema pravcima turističkih kretanja, izvorima turističke tražnje i konkurentnim turističkim regijama. Planina pivska se nalazi između dva turističko – saobraćajna pravca, komarničko – pivskog i durmitorskog koji predstavljaju kontraktivne pravce crnogorskog pravca. Komarničko – pivski pravac je određen magistralnim putem Nikšić – Plužine – Foča – Sarajevo, koji se naslanja jednim krakom na crnogorski, a drugim na dubrovački turističko – saobraćajni pravac. Durmitorski pravac je određen saobraćajnicom Nikšić – Žabljak – Pljevlja, koji se takođe oslanja na crnogorski turistički pravac. Crnogorski turistički pravac predstavljen je sa dva kraka a to su: Jadranska magistrala i pruga Beograd – Bar. Oni sažimaju brojne turističke tokove iz razvijenijeg dijela Evrope (zapadna Evropa, zapadni i istočni dio centralne Evrope). Komarničko – pivski i durmitorski pravac povezani su nizom saobraćajnica koje presijecaju Planinu pivsku. Najznačajnija je Žabljak – Trsa – Plužine kao i Žabljak – Trsa – Nedajno – Žabljak. Velikog značaja imalo bi i izgradnja kvalitetnih saobraćajnica od Trse do Šćepan polja i od Plužina do Šavnika preko Planine što bi aktiviralo prvenstveno njen južni dio. Pored toga, izgradnjom kvalitetne saobraćajnice Žabljak – Plužine – Avtovac, ostvario bi se međusobni prometni uticaj između dubrovačkog i durmitorskog turističkog pravca i tako stvorila valorizaciona šansa za Pivsko jezero, živopisni kanjon – Komarnicu i motivski sadržaj Durmitora i Maglića.

Crno jezero s Bobotovim kukom u pozadiniGeomorfološka struktura Planine pivske proizvod je uticaja različitih faktora. Nakon tektonskih pokreta nabiranja, rasjedanja i navlačenja, fluvijalna, glacijalna, karstna i abraziona erozija i denudacija oblikovale su današnji izgled Planine pivske. Glavni geomorfološki oblici su površi sa uzvišenjima, kanjoni i speleološki objekti. Planinopivska površ, formirana u zapadnom dijelu Durmitora, raspolaže sa relativno manjim uzvišenjima (Milogora 1.763 m, Bobetin vrh 1.775 m, Šakački kom 1.900 m, Treskavac 2.093 m) i karstnim uvalama (Bojati 1.400 m, Kneževići 1.400 m, Suvodo 1.400 m, Nedajno 1.450 m, Pirni do 1.200 m) čija motivska svojstva odlikuje ograničeno atraktivno – rekreativno dejstvo.

Atraktivno – rekreativno dejstvo osjeća se (u periodu ljetnje sezone) skoro jedino uz uži ili širi pojas preko kojeg prolaze saobraćajnice koje povezuju durmitorski i komarničko – pivski turistički pravac. Značajni geomorfološki motivi su i kanjoni Komarnice, Pive, Tare i durmitorske Sušice. Kanjon Komarnice, na dijelu koji pripada Pivi (oko 27 km), ima veoma strme strane, a ponegdje i vertikalne i predstavlja jedan od najizrazitijih kanjona u Crnoj Gori. Najveća dubina kanjona je ispod Dubljevića 720 m, a širina kanjonskih strana je kod Bezujačkih strana 1,8 km. Kanjon Pive, od sastavaka Sinjca i Komarnice do sastavaka Pive i Tare, dug je oko 32 km. Najveća dubina je kod Donjeg Kruševa 1.082 m, odnosno 820 m do nivoa jezera, a širina 3,8 km. Kanjoni Komarnice i Pive imaju povoljan prostorni odnos prema pivsko – komarničkom turističkom pravcu, koji ide kroz ove kanjone, ili neposredno uz njih, kao i prema njegovim kontraktivnim pravcima. U vidu treba imati i uzvišenja koja se izdižu uz kanjone i predstavljaju dobre vidikovce (Kruška, Božur, Soko, Kuk).

Kanjon Tare od ušća Sušice do Šćepan polja, odnosno njegova lijeva strana pripada Planini pivskoj u dužini od 35 km. Ima povoljan prostorni položaj u odnosu na durmitorski turistički pravac i njegove kontraktivne krakove. Dubina kanjona je i do 1.000 m, lijepi pejzaži i povoljan položaj u odnosu na turističke pravce uz obilje drugih turističkih motiva predstavljaju izuzetan turistički potencijal. Kanjon durmitorske Sušice je veoma impozantan kanjon dubine oko 700 m nastao radom lednika. Ima veoma povoljan položaj u odnosu na durmitorski turistički pravac i njegov kontraktivni krak Žabljak – Trsa – Nedajno – Žabljak. Kanjoni kao morfološke rijetkosti su kuriozitetni turistički motivi čija se atraktivnost iscrpljuje u razgledanju. Dakle, za valorizaciju kanjona najbitniji su dobro urađeni putevi ili žičare i uređeni vidikovci. Njihova atraktivnost se može iskoristiti i za aktiviranje susjednih motiva druge vrste.

Speleološki objekti (jame i pećine) na Planini pivskoj su dosta dobro razvijeni. Na njihovoj valorizaciji ništa nije urađeno. Sa turističkog aspekta mnogo su interesantnije pećine. Najznačajnija je Tisa (165 m), kao i niz drugih pećina na lokalitetu Tisa u Unčanskom brijegu, ali i druge.

84816564_496891444347759_7804816786494324736_nKlima sa svojim elementima predstavlja jedan od univerzalnih činilaca za razvoj turizma. Planina pivska sa aspekta klime ima dosta povoljne uslove za razvoj turizma, kako ljetnjeg tako i zimskog. Međutim, klima kao turistički motiv najbolje se može ispoljiti u grupi sa ostalim prirodnim motivima. Problem proučavanja značaja klime za razvoj turizma na Planini pivskoj je nepostojanje podataka o pojedinim klimatskim elementima.

Planina pivska obiluje i sa hidrografskim turističkim motivima. To su: rijeke Tara, Piva, Komarnica i durmitorska Sušica, prirodna jezera Veliko i Malo Škrčko i Sušičko, kao i vještačko Pivsko jezero, termomineralni izvor Ilidža itd. Atraktivnost rijeka zavisi od više činilaca. Mogućnost kajakarenja i splavarenja kao sportsko – rekreativnih i sportsko – manifestacionih aktivnosti ili kupanja kao posebnog oblika rekreacije su neki od njih.

Pivsko jezeroAtraktivnost je vezana i za kuriozitetne pojave kao što su vodopadi, ponori, slapovi i slično. Tara na dijelu od Brštanovice do Šćepan polja dužine 13 km, ukupnog pada od 63 m i prosječnog pada od 4,8 %, ima povoljne uslove za razvoj svih sportsko – rekreativnih aktivnosti. Pored toga javljaju se i vodopadi (Sige, Lijecevina) kao kuriozitetni motivi.  Piva je većim dijelom potopljena, ali dio od Mratinja do Šćepan polja dužine 10 km, ukupnog pada od 80 m i prosječnog pada od 8 %, je veoma atraktivan i pogodan za razvoj sportsko – rekreativnih aktivnosti, kao i dio Komarnice od Duži do Bezuja. Durmitorska Sušica je duga 15 km i na svom toku se više puta pojavljuje i gubi. Njena atraktivnost se može posmatrati kroz komplementarnost sa ostalim prirodnim motivima, prije svega geomorfološkim i hidrološkim.

Veliko i Malo Škrčko i Sušičko jezero se nalaze na relativno velikoj visini (od 1.400 do preko 1.700 m), udaljeni su od saobraćajnica i gradskih naselja kao turističkih disperziva, te se stoga njihova turistička vrijednost mora sagledavati kroz komplementarnost sa ostalim prirodnim motivima toga prostora (Durmitor, cirk Škrka, kanjon Sušice, vodopadi Skakala). Vještačko Pivsko jezero, dužine 42 km, ima povoljan položaj u odnosu na pivsko – komarnički pravac, a njegovu turističku atraktivnost upotpunjuju i motivske jedinice Volujaka i Durmitora, kao i Plužine kao prihvatni centar posjetilaca. Nije bez uticaja ni morfološki izgled neposrednog obalskog pojasa (predstavljen dubokim kanjonskim stranama, vertikalnim stjenovitim odsjecima, zaravnjenim riječnim terasama, podovima, pristupačnim kotlinskim proširenjima) koji u priobalnoj jezerskoj zoni pogoduje formiranju takvih turističkih objekata (vidikovci, sportsko – ribolovni objekti, ribarske kućice, kafe restorani, prilazni putevi i staze, pristaništa za hidrokrilne brodove, i druge ploveće objekte koji bi krstarili jezerom i na taj način omogućili gostu da uz svojevrstan doživljaj, upozna gotovo kompletan ponudbeni sadržaj u kanjonskom procjepu Pive) koji bi, uz postojeću, više nego skromnu smještajnu osnovu podignutu u Plužinama, bili u funkciji boravišnog, izletničkog, vikend, sportsko – rekreativnog, sportsko – ribolovnog, sportsko – manifestacionog, kulturno – manifestacionog i tranzitnog vida turističkih kretanja.

skrcka jezera

Termomineralni izvor Ilidža, je potopljen akumulacijom Pivskog jezera, te stoga, o njegovoj eventualnoj liječilišnoj, kuriozitetnoj ili nekoj drugoj turističkoj vrijednosti je teško govoriti. Pored prirodnih motiva velikog turističkog značaja imaju i antropogeni motivi. To su, svakako, ostaci iz ilirskog perioda (gomile u Dragaljevu), srednjovjekovni stećci koji se nalaze na čitavom prostoru Planine, i grad Soko, kod Šćepan polja, iz turskog perioda. Turistima mogu biti interesantni i život naroda na ovom prostoru, njegovi običaji, kulinarski specijaliteti, narodna nošnja i sve ono što čini duhovnu i materijalnu kulturu jednog naroda. Dakle, imajući u vidu sve ove turističke motive, može se zaključiti da Planina pivska ima uslove za razvoj svih vidova turizma. S obzirom na to da se stanovništvo Planine bavi isključivo poljoprivredom i da su naselja seoskog tipa, postoji velika mogućnost prožimanja ovih privrednih djelatnosti. To sve daje preduslove za razvoj seoskog turizma.

Pripremio: Stevan Dubljević

Literatura:
Jovičić, Ž. (1981): Turistička geografija, Naučna knjiga, Beograd.
Kasalica, S. (1988): Sjeverna Crna Gora, turističko – geografska studija, NIO „Univerzitetska riječ“,Nikšić.
Radojičić, B. (2008): Geografija Crne Gore, prirodna osnova, knjiga I. DANU, Podgorica.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here