SHARE

Plagioklasi su grupa srodnih minerala feldspata koja u suštini imaju istu formulu, ali se razlikuju u procentu natrijuma i kalcijuma. Izomorfni niz plagioklasa nastaje miješanjem dvije komponente: natrijskog plagioklasa Na2O x AI2O3 × 6 SiO2 i kalcijskog CaO x AI2O3 × 2 SiO2.

Između dva krajnja člana postoje svi prelazi:
–           albit natrijski plagioklas sa O-10% Sa komponente;
–           oligoklas sa 10 – 30%
–           andezin sa 30 – 50%
–           labrador sa 50 – 70%
–           bitovnit sa   70 – 90% i
–           anortit Sa – plagioklas sa preko 90% kalcijske komponente.

Inače, s obzirom na različit sadržaj SiO2 i Na i Ca plagioklasima, često se dijele na kisjele – one sa visokim sadržajem SiO2 (albit i oligoklas), intermedijarne ili prelazne – sa srednjim sadržajem SiO2 (andezin), i bazične – sa niskim sadržajem SiO2 (labrador, bitovnit i anortit).

Svi plagioklasi kristališu triklinično i česta je pojava takozvanih polisintetičnih blizanaca. Intermedijarni tipovi mogu imati zonarnu građu, pri čemu je centar kristala najbazičniji, a idući ka periferiji zrna svaka sljedeća lamela je sve kiselija.

IZyWWBK

Plagioklasi se često javljaju u magmatskim stijenama i njihovi su veoma važni sastojci. Stijene u kojima se javljaju su: granit, diorit, gabro, riolit, andezit i bazalt. Takođe, plagioklasi ulaze u sastav i nekih metamorfnih stijena, kao što je gnajs. Minerali koji čine grupu plagioklasa veoma su slični i teško ih je razlikovati bez laboratorijskih ispitivanja. U sedimentnom ciklusu, pri površinskom raspadanju, kisjeli plagioklasi prelaze u minerale glina, a bazični se kalcitišu.

Ovi minerali se koriste pri proizvodnji keramike, kao građevinski materijal, kao dragi kamen (ne koristi se za nakit, jer je slabe postojanosti).

Fizičke karakteristike
Boja Bijela, bezbojna, krem, siva, žuta, narandžasta, roze, zelena, plava, crvena, smeđa, crna
Tvrdoća 6 – 6.5
Specifična težina 2.6 – 2.8
Sjajnost Staklasta do sedefasta
Hemijski sastav (Na,Ca)Al1-2Si3-2O8

Pripremio: UrnGiS

Literatura:
Jovanović V., Srećković D. – Batoćanin (2006): Osnovi geologije. Zavod za udžbenike, Beograd.
Đorđević P., Jovanović V., Cvetković V. (1996): Primenjena geologija. Univerzitet u Beogradu, Beograd.
www.minerals.net
www.geology.com

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here