SHARE

Altaj pripada grupi starih gromadnih planina Evroazije. Dakle, izdizan je pokretima hercinske orogeneze i izgrađen je uglavnom od paleozojskih stijena (graniti i metamorfni škriljci). U toku dejstva orogenih pokreta izazvanih alpskom orogenezom planinski sistem Altaja je definitivno morfološki oblikovan. Ime ,,Altai” u prevodu sa mongolskog  znači planina sa zlatom.

 

ALTAJ

Nalazi se na oko 50º sjeverne geografske širine, i razdvaja Sibir na sjeveru od Džungarije na jugu i ostalih gromadnih planina na istoku. To je ogroman planinski sistem dužine oko 2 000 km, sa najvišim vrhom Beluha 4 506 m. Najviše raščlanjen morfološki izgled imaju sjeverna i zapadna padina, gdje su locirani izvori Oba i Irtiša. Sa južnih i istočnih padina koje su okrenute prema aridnim i semiaridnim predjelima nema tako značajnih vodotoka pa su te strane manje raščlanjene.

Klima je kontinentalno planinska sa prosječnom januarskom temperaturom od -15 do -32 °C i u ljetnjim mjesecima se kreće od 14 do 16 °C. Godišnja količina padavina u zapadnom i sjeverozapadnom dijelu Altaja je od 1 000 do 2 000 mm, a u jugoistočnom od 200 do 300 mm.

Th2file_112

Hidrološka situacija na Altaju je definisana klimatskim determinantama. Najveće rijeke koje otiču prema sjeveru (Katunj, Bija, Buja) vodu dobijaju od otopljenog leda (oko 8 000 km² površine je prekriveno lednicima) i od ljetnjih kiša. Rijeke koje otiču ka jugu, konkretno ka pustinji Gobi su dosta kraće i siromašnije vodom. Altaj je sa limnološkog aspekta bogat predio Azije. Na njemu se nalazi oko 3 500 manjih i većih jezera koja su uglavnom slana.

Sjeverozapadno od pustinje Gobi, u dužini od oko 1 500 km se pruža mongolski Altaj. U podnožju ovog dijela planinskog sistema Altaja se nalaze manje površine šuma i livada i nešto plodnije manje riječne doline koje se navodnjavaju vodom manjih planinskih riječica. Ove predjele nastanjuju rijetka mongolska plemena koja se bave nomadskim stočarstvom i zemljoradnjom. Pored Mongolije, Altaj pripada još i Kini, Kazahstanu i Rusiji. Područje Altaja je od izuzetne važnosti za ove države jer je veoma bogato rudama obojenih metala.

altai_top

Zanimljivo je istaći da su Altajske planine u dalekoj prošlosti bile dom Denisovskog čovjeka. On je uslovno rečeno, savremenik neandertalca i homosapiensa, a stigao je na prostore Altajskih planina prije modernog čovjeka. Znanje o Denisovskom čovjeku proizilazi prije svega iz DNK dokaza i artefakata, koji su 2008. godine pronađeni u Denisovskoj pećini kod Altajskih planina u južnom Sibiru. Njegov DNK je neobično dobro očuvan zbog izrazito niske srednje temperature u Denisovoj pećini.

Što se tiče biogeografske slike na Altaju, interesantno je istaći da šumski predjeli zauzimaju oko 70% teritorije i to uglavnom u nižim i srednjevisinskim predjelima planine. Inače, floru na Altaju karakteriše vertikalna zonalnost. Može se izdvojiti planinska subpustinja, planinska stepa, planinske visoke šume i najvisočiji planinski predjeli. Što se tiče životinjskog svijeta može se reći da prati zonalnost biljnih vrsta Altaja. Naime, najzastupljenije su polupustinjske i stepske životinje, a značajno je istaći da je Altaj područje koje je veoma bogato raznim vrstama ptica.

006

Pripremio: Marko Drašković

Literatura:
Ristić K. (1993): Regionalna geografija I – prvi dio. Univerzitet u Beogradu, Beograd.
Kicošev S., Jovanović G. i ostali (2012): Azija, regionalno geografske karakteristike. Univerzitet u Novom Sadu, PMF Departman za geografiju, turizam i hotelijerstvo, Novi Sad
www.capricciosa2016.blogspot.com
www.enciklopedija.hr
www.britannica.com

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here