SHARE

Na teritoriji Barskog područja, s obzirom na geografski položaj, geološke, geomorfološke i klimatske odlike i uticaj čovjeka, dominiraju raznovrsni pedološki tipovi zemljišta. Izdvajaju se zemljišta poljoprivrednih i šumskih zona sa različitim matičnim supstratom.

U poljoprivrednim zonama tipovi pedološkog pokrivača su u skladu sa rasporedom geološke podloge koja određuje osobenosti svakog tipa zemljišta. Radi njegovog racionalnog korišćenja i postizanja pozitivnih rezultata potrebno je i izvjesno poznavanje pogotovo u oblasti melioracionih radova. Zato je potrebno opisati osnovne karakteristike zemljišta, koje je nastalo pod uticajem više pedogenetskih činilaca, od kojih su najvažniji reljef i klima.

Rumija

Prema produktivnosti zemljišta na ovom prostoru su se formirale razne vrste tla: crvenice, buavice, smeđa zemljišta na flišu, aluvijalno-deluvijalna zemljišta.

Osnovnu pedološku građu reljefa čine krečnjaci i dolomiti, koji zauzimaju veće površine, flišne stijene i aluvijalno-deluvijalni slojevi, koji zauzimaju manje površine. Pedološki pokrivač područja, u odnosu na primorski rejon, odlikuje se znatnom zastupljenošću plodnih zemljišta po sastavu i kvalitetu. Tako su u riječnim dolinama Crmnice, Željeznice i Barskom polju duboka flišna i aluvijalno-deluvijalna zemljišta pogodna za razvoj poljoprivrede. U planinskim i brdskim dijelovima Rumije dominira planinsko zemljište nepovoljno za poljoprivrednu proizvodnju.

Crvenice (terra rossa) nastale su pri rastvaranju trijaskih, jurskih i kretacejskih jedrih krečnjaka pod uticajem mediteranske klime, vegetacije i čovjeka. To su glinovita zemljišta sa neznatnom količinom pijeska, visokim učešćem gline (45%-60%) i znatnim sadržajem vlage (preko 6%). Odlikuje se crvenom ili crvenkastom bojom. U njima preovlađaju minerali gvožđa i aluminijuma, koji u sastavu gline učestvuju 30-34%. Najveće površine su na brdima oko Skadarskog jezera.

Ima ih i na krečnjačkim brdima Rumije i njenim granicama, između kamenja i golih stijena. Tipične crvenice vrlo su plitke i neplodne zbog neznatnih rezervi hranljivih materija. Obrasle su oskudnim šikarama i pašnjacima. Zastupljene su na blagim nagibima, u podnožju brda duž morske obale i unutrašnjim primorskim grebenima Volujice.

Buavice se javljaju na krečnjačkim i dolomitskim strmim stranama, točilima, vrhovima i grebenima planine Rumije i njenih ogranaka iznad 600 m nadmorske visine. Genetski su vezane za krečnjačku podlogu kao i crvenice, samo je smanjen uticaj jadranske klime uz obilne količine padavina. Kao i crvenice ne stvaraju kontinuiran pedološki sloj. Pojavljuju se na ogoljelom krečnjaku i trošnoj podlozi flišnih bregova.

RumijaSmeđa zemljišta na flišu pripadaju šumskom terenu jer su nastala fizičko-hemijskim raspadanjem fliša. Formacijski pripadaju eocenu i glavni su im sastojci glinci, laporci, pješčari, krečnjaci i dr. Nastali su pod uticajem šumske vegetacije, planinske klime i čovjeka, koji je paljenjem i krčenjem šuma obrazovao livade i njive. Podigao je suvomeđe od kamena, stvorio terase, formirao zemljišta za obradu i spriječio eroziju. Ta zemljišta predstavljaju skoro jedine obradljive površine.

Smeđa zemljišta na flišu, koja se koriste za poljoprivrednu proizvodnju, antropogenog su porijekla. Intenziviranje proizvodnje je otežano zbog nedovoljne mogućnosti primjene mehanizacije na terasama. Najveće je rasprostranjenje smeđeg zemljišta na karbonantno- silicijskoj podlozi i na šljunku u mikrozonama Spičanskog polja, Šušnja i Crmnice.

Aluvijalno- deluvijalna zemljišta su različita po mehaničkom sastavu. Pretežno su šljunkovita, pjeskovita, glinovita i ilovasta.

Pripremio: Predrag Vidaković

Literatura:
Radojičić B. (2008): Geografija Crne Gore, prirodna osnova – knjiga 1. DANU. Podgorica.
Perović M. (1988.): Bar i Ulcinj, Savremene privredno-geografske funkcije, NIO „ UNIVERZITETSKA RIJEČ“, Nikšić.
Radojčić B. (2015.): Crna Gora, Geografski enciklopedijski leksikon, Nikšić

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here