SHARE

Rijeka Gang (koja se često naziva i “sveta rijeka”, zbog njenog religioznog značaja u hinduizmu), je ravničarska rijeka sjevernog indijskogBirthplace of Ganga river podkontinenta, koja teče prema istoku prema Bangladešu u dužini od oko 2 510 km. Ona izvire na Gangotri glečeru (7 756 m) u indijskoj državi Utarakand u središnjem dijelu Himalaja, i odvodi vodu prema Bengalskom zalivu kroz svoju veliku deltu u Sunderbansu. Gang sa svojim pritokama odvodnjava prostor koji zahvata površinu od oko milion kilometara kvadratnih. Većina toka rijeke Gang je širok i sporni tok, koji protiče kroz jedan od najplodnijih i gusto naseljenih regiona na svijetu. U gornjem toku, na dužini od oko 300 km, rijeka Gang je planinska rijeka, sa velikim padom i brzim tokom, hladnom vodom i klisurastom dolinom. Dalje kroz Hindustansku niziju Gang teče sporo jer ima izrazito mali pad.

Svojim tokom Gang najvećim dijelom teče kroz indijsku teritoriju, iako je njegova velika delta, koju dijeli sa rijekom Bramaputra, uglavnom na teritoriji Bangladeša. Opšti pravac toka rijeke je od sjevero-zapada ka jugo-istoku, dok na prostoru svoje delte uglavnom teče prema jugu.

rijeka gang

Gang nastaje na južnim stranama Velikih Himalaja, koji se nalaze na indijskoj strani granice sa Tibetskom autonomnom regijom Kine. Pet glavnih tokova, Bagirati, Alaknanda, Mandakini, Dauliganga i Pindar, čijim spajanjem nastaje rijeka Gang, izviru u planinskom regionu države Utarakand. Ovi tokovi se hrane vodom, koja je nastala topljenjem snijega i leda od lednjaka, uključujući i lednike sa vrhova, kao što su Nanda Devi i Kamet. Nakon 200 km toka kroz Himalaje, Gang kod grada Haridvaru prima određenu količinu vode iz obližnje brane, nakon čega on ganges-riverteče u pravcu jugoistoka prema ravnicama sjeverne Indije. Zapremina Ganga se značajno povećava pošto prima više pritoka i ulazi u područje koje obiluje većom količinom padavina i pokazuje značajnu sezonsku varijaciju protoka. Od aprila do juna sa Himalaja se tope snijegovi i pune rijeku, a tokom kišne sezone, od jula do septembra, kišni monsun izaziva poplave, dok tokom zime nivo rijeke opada. 800 km od grada Haridvaru, rijeka Gang protiče kroz grad Kanpur, prije nego što se južnije u nju ulije rijeka Džamuna kod grada Alahabad. U ovom dijelu Gang ima nekoliko tokova sa lijeve strane, od kojih su veći: Ramganga, Gumatu i Gogra.

Tekući dalje u jugoistočnom pravcu, Gang ulazi u državu Bihar, gdje se uliva nekoliko rijeka koje teku sa Himalaja na području Nepala, a veće su: Gandak i Kosi. Njegova najvažnija južna pritoka je rijeka Son. Zapadni Bengal je poslednja indijska država kroz koju protiče Gang, nakon čega nastavlja svoj put prema Bengalskom zalivu kroz Bangladeš. U zapadnom Bengalu u Indiji, kao i u Bangladešu, Gang se lokalno naziva Padma. Delta rijeke Gang, sačinjena je od više rukava, tj. manjih rijeka koje svaka zasebno teče prema Bengalskom zalivu. Neke od većih ovih rijeka su: Bagirati, Jalangi i u Bangladešu, Matabanga, Bairab, Kabadak, Garai-Madumati, Arial Kan i Hugli. Sama rijeka Hugli prima dvije pritoke koje teku sa zapada, Damodar i Rupnaraian. U Bangladešu se Gang spaja sa rijekom Bramaputrom, nakon čega stvaraju deltu čija površina iznosi 130 000 km2.

Ganges_River_bank_in_Varanasi

U nekim dijelovima delte, prisutni su slojevi treseta, koji su proizvod taloženja ostataka šumske vegetacije i pirinča. U priobalnim dijelovima delte, nalazi se region Sundarbans, koji se nalazi pod zaštitom i od strane Indije i od strane Bangladeša, radi konzervacije i očuvanja prirode. Dio Sundarbansa obje zemlje, proglašen je za svjetsku baštinu UNESCO-a, u Indiji 1987. a u Bangladešu 1997. godine.

Basen Ganga obuhvata oko 1 086 000 km2. Tokom perioda od jula do oktobra, rijeka Gang dobija vodu od kiše koju donose jugozapadni monsunski vjetrovi, a od aprila do juna, ona dobija vodu od otopljenog snijega i leda sa Himalaja. Padavine koje se izlučuju u slivu rijeke pripadaju jugozapadnim monsunskim vjetrovima, ali one takođe dolaze i od tropskih ciklona koji dolaze iz Bengalskog zaliva između juna i oktobra. U zimskom periodu, tj. od decembra do januara dolazi samo mala količina padavina. Prosječne godišnje količine padavina kreću se od 760 mm u zapadnim dijelovima sliva rijeke Gang, do više od 2 290 mm na istočnim dijelovima sliva. Oblast u kojoj se nalazi delta rijeke Gang, doživljava jake ciklonske oluje od marta do maja, kao i u periodu od septembra do oktobra. Gang ima veoma mali pad toka od ušća rijeke Džamune pa do Bengalskog zaliva. Na navedenom rastojanju, čija je dužina oko 1 600 km, rijeka ima pad od oko 210 m. Ravnica u kojoj se prostiru delte Ganga i Bramaputre, zahvata površinu od oko 800 000 kvadratnih kilometara.

Ganga-at-rishikesh

Nekada je prostor rijeke Gang, bio karakterističan po gustoj šumi, u kojoj su obitavali: divlji slonovi, bizoni, nosorozi, lavovi i tigrovi. Međutim, današnja situacija je znatno drugačija od one koja je karakterisala ovaj prostor. Najveći dio izvorne prirodne vegetacije nestao je iz sliva Ganga, a zemlja se intenzivno kultiviše kako bi zadovoljila potrebe sve većeg broja stanovnika. Od velikih divljih životinja prisutni su: jelen, svinja i divljih mačaka, kao i neke vrste vukova, šakala i lisica. Samo na malim prostorima u oblasti delte, još uvjek se mogu naći neki primjeri bengalskog tigra, krokodili i močvarni jeleni.

delta-of-ganges-river-at-sunset-carl-purcellRijeka Gang, kao i njene pritoke, obiluje raznolikim vrstama riba, posebno u oblasti delte. Neke od riba koje se javljaju, su: ribe iz porodice Notopteridae, Ciprinidae, Anabantidae, Chanidae. Delfini naseljavaju basen Gang-Bramaputra, ali se smatra ugroženom vrstom, zbog ljudske aktivnosti. Pronađene su mnoge vrste ptica, kao što su papagaji, vrane, jastrebovi, jarebice, patke i šljuke.

Pripremili: Marko Čabarkapa, UrnGiS

Literatura:
Ristić K. (1993): Regionalna geografija I – prvi dio. Univerzitet u Beogradu, Beograd.
www.britannica.com/place/Ganges-River
www.newworldencyclopedia.org/entry/Ganges_River

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here