SHARE

Nalazi se u podnožju Kučkih planina. Nedaleko je od izvorišnih djelova Veruše (Mokro). Geografske koordinate su mu 19º35’35” istočne geografske dužine i 42º36’15” sjeverne geografske širine, a nadmorska visina 1 440 m. Površina jezera je 19 320 m2, a zapremina 130 000 m3. U jezeru živi endemični triton (Triturus alpestris montenegrinus).

Pasjak i Surdup

Bukumirsko jezero je nastalo akumulacijom vode u preizdubljenom djelu dna valova Brskuta, lijevog izvorišnog kraka Male rijeke (lijeva pritoka Morače). Valovom, čijim dnom danas teče Brskut , kretala se moćna ledena masa, koja se formirala na sjevernoj strani Koštanice (2 037 m) u prostranim cirkovima razvijenim između Bigeza (1 893 m), Štitana (2 183 m), Surdupa i Torača. Uslovi za obrazovanje lednika bili su povoljni jer je pored velike visine, prostor sjevero-istočno od jezera (Kučka krajina) izgrađena od krečnjaka. Brojne vrtače i uvale tokom pleistocena pretvorene su u cirkove, iz kojih su polazili lednici na različite strane. Tip ovakvog lednika je kučki, koji je zauzimao prostor od 115 km2. Od njega su se odvajali manji lednici i kretali prema Vrmoši, ili plavsko-gusinjskom ledniku, Veruši, Brskutu, Maloj rijeci i Cijevni. Teren u zaleđu jezera nagnut je u pravcu sjevero-zapada , te je tektonski predisponirana dolina pretvorena u valov. Njegova širina na dijelu Bukumirskog jezera je 500 m. Od cirkova pod Štitanom do jezera valov ima pravac jugo-istok sjevero-zapad. Na dijelu jezera skreće na zapad, a zatim na jugo-istok.  Dio valova „nizvodno“ od jezera poznat je pod imenom Ubogi do, a odlikuje se asimetričnošću strana. Na mjestima promjene pravca valova, na njegovim stranama su zaostale bočne morene. One se lijepo zapažaju na sjevero-istoku od jezera. Za razliku od toga, na prečagi, koja sa sjevero-zapadne strane zatvara jezerski basen, morenski materijal predstavljen je krupnim blokovima. Zbog velikog nagiba sitniji materijal je erodiran, pa na prečagi nema nikakve vegetacije. Relativna visina prečage je 30 do 40 m, a ugao nagiba prema jezeru 35-40º. Širina prečage u osnovi je veća od 200 m, a na vrhu 15-20 m. Zbog velikog nagiba dna valova lednik je lako savladao ovu prečagu, ali se u vrijeme intezivnijeg otapanja povlačilo uzvodnije od nje. Velika visina prečage ukazuje da je jezero u prošlosti bilo prostranije nego danas.

27048529_350349738708319_60790762_o

Maksimalni vodostaji su u proljeće. Međutim, kako je neposredni sliv jezera mali, slivanje vode ka jezeru je neznatno. To je posljedica i krečnjačkog sastava okolnog terena, te sniježnica i kišnica poniru i podzemno se kreću ka duboko usječenim dolinama Brskuta, Male rijeke i Cijevne. U neposrednoj blizini jezera u proljeće izbija voda nekoliko slabih izvora. Za vrijeme ljeta izvori presuše. Jezero dobija dosta vode od padavina, a gubi vodu isparavanjem. Ono je pojačano vegetacijom, koja je zahvatila plitkovodni priobalni pojas.

Za vrijeme zimskih mjeseci Bukumirsko jezero je pod ledom. U toku ljeta temperatura vode površine jezera znatno je viša od temperature dubljih slojeva, jer je kretanje vode neznatno.

Kucke planine, Bukumirsko jezero

Boja jezerske vode je tamnozelena, što je posljedica velike dubine. Providnost vode za vrijeme ljeta iznosi 4,3 m. Jezersko dno zapaža se do dubine 2 m.

Pripremila: Ana Mijanović

Literatura:
Radojičić B. (2005): “Vode Crne Gore”, Filozofski fakultet, Institut za geografiju, Nikšić.
Stanković S. (1998): „Planinska jezera Crne gore“, Srpsko geografsko društvo, Beograd.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here