SHARE

Ovo malo jezero se nalazi 3,5 km južno od Kape Moračke (2 216 m). Okolina jezera je poznata pod nazivom Jablanovac. Nešto dalje u pravcu sjevera je Brnik, a u pravcu zapada su Trebiješ i Mala Piperska Lukavica. Sjevero – istočno od jezera je stjenoviti odsjek Branika i istoimeni katun, te se jezero naziva i Brnjičko.

Nalazi se jugoistočno od Kapetanova jezera u čijoj je blizini. Jezero je na nadmorskoj visini 1 773 m, to jest više je od Kapetanovog jezera 95 m. Geografske koordinate su mu 19°15′ istočne geografske dužine i 42°48′ sjeverne geografske širine.

24463469_335083100234983_375836440_o

Basen Manitog jezera predstavlja jedan od najnižih preizdubljenih dijelova cirka Jablanovac. Ovaj cirk se nalazi između vrhova Bodiguza (1 967 m) na jugo – istoku i Stošca (2 140 m) na jugo – istoku. Dugačak je 1,5 km, a širok 0,5 km. Nema jedinstveno dno, već se sastoji od većeg broja udubljenja i prečaga između njih. Najviši dio cirka je na krajnjem jugo – istoku, a najniži na sjevero – zapadu. U tom pravcu cirk je izdužen, i postupno se sužava. Na krajnjem sjevero – zapadu cirk Jablanovac završava se niskom prečagom iza koje je strm odsjek prema basenu Kapetanovog jezera. U ovom pravcu se kretala i preko prečage rušila najveća količina leda. Međutim, za vrijeme intenzivnijih faza glacijacije dio ledničke mase prelivao se na više mjesta preko jugo – zapada oboda cirka. Jedna od njih je pored zapadnog dijela pored Manitog jezera. Relativna visina najnižeg dijela oboda cirka na ovom dijelu je 15 m, a najviša 22 m. Spoljna strana cirka predstavljena je 150 m visokim odsjekom prema Trebiješu. Prema sjevero – zapadu basen Manitog jezera zagrađen je prečagom visokom 20 m. Ledena masa koja se kretala preko nje spuštala se u nešto niže udubljene, koje po mnogim osobinama podsjeća na basen jezera. Na kontaktu strane i dna ovog preizdubljenog dijela cirka postoji stalan izvor. Od njegove vode nastaje slab tok koji teče dnom cirka i gubi se u izduhama na strani suprotnoj od izvora. U proljeće, kada je izdašnost veća od kapaciteta izduha, na dnu udubljenja formira se lokva. Ova pojava ukazuje da je u prošlosti u cirku Jablanovca bilo više jezera, koja su nestala, jer su im baseni izgrađeni od krečnjaka sa brojnim pukotinama i ponorima. Izuzetak predstavlja Manito jezero. Njegovo održavanje uslovljeno je nešto drugačijim petrografskim sastavom najbliže okoline. Istočno od jezera, pored krečnjaka, ima laporaca, pješčara i glinovito – pjeskovitih stijena. Zapadno od jezera su krečnjaci, ali i pješčari i konglomerati.

Manito jezero je dugo 200 m, u pravcu zapad – istok, a široko 120 metara. Dužina obalne linije mu je 610 metara. Sjeverna obala jezera je stjenovita, a ostali dio je močvaran i obrastao travnom vegetacijom. Najveća dubina jezera je u sredini i dostiže 13,5 m. Površina jezera je 26 000 m2, a zapremina vode je 164 178 m3.

Jezero dobija vodu od padavina, od otapanja snijega i dva stalna izvora sa južne strane obale, čija je izdašnost ljeti vrlo mala.

Manito jezero gubi vodu kroz ponor, koji je u sjeverozapadnom dijelu obalske linije, ispod strme prečage, i koji guta dosta vode, osobito u period višeg vodostaja, tako da je regulator nivoa vode, koji se malo mijenja tokom godine, zbog veće nadmorske visine, visine okolnih planinskih strana bez šumske vegetacije, temperatura vode jezera je ljeti dosta niska, dostiže 15°C, dok je zimi jezero dugo zamrznuto.

Manito jezero

Boja jezerske vode je zelena, sa svjetlijim tonovima u sjevernom dijelu gdje nema vegetacije i tamnijim u centralnom i priobalnom dijelu, koji je pod vegetacijom.

Pripremila: Ana Mijanović

Literatura:
Radojičić B. (2005): “Vode Crne Gore”, Filozofski fakultet, Institut za geografiju, Nikšić.
Stanković S. (1998): „Planinska jezera Crne gore“, Srpsko geografsko društvo, Beograd.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here