SHARE

Najveći hidrografski objekat Lukavice je Kapetanovo jezero. Nalazi se na graničnom dijelu Opštine Kolašin. Neposredno pored jezera prolazi granica između opštine Nikšić i opštine Kolašin. Jezero je u jugoistočnom graničnom dijelu površi donje Lukavice, na nadmorskoj visini 1 678 m, a njegove koordinate su mu 42°48’50“ s.g.š. i 19°14’25“ i.g.d. U njegovoj okolini su visoki planinski vrhovi: Ilin vrh (2 052 m), Krstac (2 098 m), Kapa Moračka (2 226 m) i Suvi vrh (2 058 m).

Kapetanovo jezero

Kapetanovo jezero je dugo u pravcu jugoistok – sjeverozapad 480 m, a širok 330 m. Najveća dubina jezera je na sjevero-zapadnom dijelu 37 m, dok je jugoistočni dio jezera dosta plitak. Prema mjerenjema S. Stankovića dužina obalske linije za vrijeme niskih ljetnjih vodostaja je 1 420 m. U proljeće kada je nivo jezerske vode visok, dužina obalske linije povećava se na 1 600 do 1 800 m. Relativno malo povećanje dužine obalske linije, a time dužine i širine jezera, uslovljeno je velikim nagibom priobalnog pojasa, te nema većeg razlivanja vode po horizontali. Obalska linija je dosta razuđena i različitog izgleda i geološkog sastava na pojedinim djelovima. Na krajnjem sjevernom dijelu je strm stjenoviti odjsek visok nekoliko desetina metara. Na njega se, u pravcu istoka, nastavlja sipar širok 200 m. On se ne završava na obali, već se spušta do jezerskog dna i remeti njegovu konfiguraciju. Dalje prema jugu, priobalni pojas je nizak i izgrađen od durmitorskog fliša. Neposredno uz obalsku liniju na više mjesta se zapažaju morenski blokovi.  Južni i jugo-zapadni priobalni pojas niži je od sjevera i sjevero-istoka. Partije durmitorskog fliša, predstavljene glincima i pješčarima, su pod travnatom vegetacijom te nema izrazite erozije. Najniži dio jezerskog basena prosječan je 5 do 20 m dubokom dolinom periodske otoke, a u pravcu zapada obod basena je viši. Na dužini od 100 m predstavljen je plavinom povremene jezerske pritoke. Ona se javlja posle jačih kiša i naglog otapanja snijega.

2

Za razliku od maksimalne (37 m), prosječna dubina Kapetanovog jezera je 12,9 m. Velike dubine jezera ukazuju na njegovo bogatstvo vodom. Za vrijeme niskih ljetnjih vodostaja, kada površina jezera iznosi 92.180 m2, zapremina mu je veća od 1 miliona m3. Najveća količina vode nalazi se između izobata od 0 i 10 m (635.350 m2), a najmanja je ispod izobate od 30 m (74.350 m3).

Kapetanovo jezero

Basen jezera u pleistocenu je bio prostrani cirk, u koji se sa velikim padom, od 100 do 150 m, spuštali lednici iz viših cirkova, jednog od jugo-istoka između katuna Brnjika i Jablanovca, a drugog od sjevero-zapada sa najviših djelova Radojeve prodoli. Pored erozivnih oblika, ovi lednici su po dolinskim stranama ostavili i morene. Iz cirka Kapetanova jezera led se preko niže prečage spuštao na Trebješ, a odatle se u obliku ledničke bifurkacije jedan lednički jezik kretao prema Mrtvom dubokom, a drugi prema Barama Bojovića.

Kapetanovo jezero hrane vodom padavine, topljenje snijega, sublakustrijski izvori i sezonski potok iz nižih djelova Radojeve prodoli, koji prije ušća u jezero, sa desne strane, prima vodu jednog kraćeg potoka. Količina padavina u Lukavici iznosi oko 2 000 – 2 500 mm, jezero prima godišnje 184 000 do 230 000 m3 vode od kiše i snijega izlučenih na akvatoriju. Jezero gubi vodu periodskom otokom, poniranjem i isparavanjem. Otoka se javlja pri visokim proljećnim vodostajima. Ističe iz južnog, plitkovodnog dijela jezera i posle toka od 2 km, nestaje u izduhama svoga korita. Kada nivo jezera opadne do visine dna korita otoke, ona presuši. Međutim, u njenom koritu, 80 do 100 m dalje od jezera, javljaju se jači izvori. Oni nastaju od vode koja se gubi u nevidljivim ponorima na dnu jezera. Izvori ne presušuju tokom ljeta, što znači da su ponori na većoj dubini od nivoa jezerske vode pri niskim ljetnjim vodostajima. Maksimalni vodostaji su u proljeće, a minimalni sredinom ljeta. Srednja godišnja amplituda jezera je 70 do 100 cm. Godišnje se nivo jezera spušta najviše do 1 m.

Kapetanovo jezero

Za vrijeme ljeta jezero se na površini zagrije do 18°C, dok je u većim dubinama njena temperatura između 4° i 6°C.

Boja vode Kapretanovog jezera je tamnozelena. To je uslovljeno velikom dubinom. Maksimalna providnost je 9 m.

Pripremila: Ana Mijanović

Literatura:
Radojičić B. (2005): “Vode Crne Gore”, Filozofski fakultet, Institut za geografiju, Nikšić.
Stevan M. Stanković S. (1998): „Planinska jezera Crne gore“, Srpsko geografsko društvo, Beograd.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here