SHARE

sun

Korona (spoljni omotač) svake zvijezde u kosmosu je nestabilna i iz njih se kontinuirano dešava oticanje čestica u svemirski prostor. Kod Sunca ovu pojavu nazivamo Sunčev vjetar, a kod zvijezda – zvjezdani vjetar. Sunčev vjetar se u literaturi stručno naziva korpuskularno zračenje. Spoljni slojevi Sunčeve atmosfere imaju vrlo visoku temperaturu, što za posljedicu ima širenje Sunčeve korone na velike udaljenosti od Sunčevog jezgra. Nabijene čestice Sunčevog vjetra (uglavnom elektroni i protoni) kontinuirano napuštaju atmosferu Sunca. To su izbačaji u kosmos ogromne količine materija u vidu čestica veličine atoma. Ustvari – vjetar atoma koji se kreće brzinom i do 2 500 km/s. Pri pojačanoj Sunčevoj aktivnosti, Sunčev vjetar može da prodre i u Zemljinu atmosferu i smatra se da može bitnije da utiče i na temperaturu vazduha. Kao posljedica Sunčevog vjetra, na Zemlji se pojavljuje Aurora, odnosno polarna svjetlost. Ona nastaje kada čestice Sunčevog vjetra dospiju u Zemljinu atmosferu.

Kretanje Sunčevog vjetra je vrlo složeno i sastoji se iz dvije vrste nezavisnih kretanja. Osim radijacionog kretanja u smjeru suprotnom od Sunca, čestice Sunčevog vjetra se kreću i kružno, zbog uticaja Sunčeve rotacije. Zbog uticaja Sunčevog vjetra međuplanetarna konfiguracija magnetnog polja naše zvijezde je vrlo slična Arhimedovoj spirali, i nazivamo je Parkerova spirala, po naučniku Eugenu Parkeru koji je teorijski objasnio postojanje Sunčevog vjetra.

Posmatranjem korone Sunca u ultraljubičastom i rendgenskom dijelu spektra utvrđeno je da postoje područja koja su tamna i prazna. Ova tamna područja nazivamo koroninim šupljinama. To su djelovi Sunčeve atmosfere gdje su magnetne sile usmjerene isključivo prema van, u međuplanetarni prostor i predstavljaju izvore brzog Sunčevog vjetra. On ima prosječnu brzinu od 750 km/s; za razliku od sporog Sunčevog vjetra koji je brzine oko 400 km/s.

Pripremio: Marko Drašković

Literatura:
Roša, A. Valečić, Z. Drvar, D. Hržina, I. Romštajn, D. Maričić, M. Bašić, (2016): ASTRONOMIJA 1, web izdanje, Zvjezdarnica Zagreb – Zagrebački astronomski savez, Zagreb
Ducić, G. Anđelković (2006): Klimatologija – Praktikum za geografe, Geografski fakultet, Beograd

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here