SHARE

Untitled-1Realne tehnološke i naučne mogućnosti savremenog vremena omogućile su stvaranje vještačkih satelita. Ova vrsta satelita se sa pravom može smatrati vrhuncem civilizacijskog, naučno-tehnološkog dostignuća i razvoja. Vještački sateliti su, dakle novonastala vasionska tijela, koja se koriste za razne potrebe. Povezani su sa svojom satelitskom stanicom na Zemlji i preko radio signala šalju podatke. Današnji satelitski sistemi, primjera radi u stanju su da odrede pravac i brzinu kretanja vozila ili aviona bez greške. Sateliti se danas koriste za razne svrhe: za naučna istraživanja, za telekomunikacije, za snimanje stanja i prognoze vremena, za navigaciju (raketa, brodova, aviona), za razna svemirska osmatranja i proučavanja, za potrebe vojske (otkrivanje polozaja objekata, eksplozija, direktno učešće u ratnim dejstvima,…), koriste se i za detekciju sadržaja, pojava i procesa u i na okeanima i u Zemljinoj kori.

Lansiraju se pomoću raketa, do visina na kojima nema otpora kretanju od strane atmosfere. Pošto prođu atmosferu, na određenom rastojanju rakete se zaokreću i uspostavljaju odgovarajuću putanju. Raketa uspostavlja graničnu brzinu, koja obezbjeđuje stalno kruženje satelita oko Zemlje i zatim se satelit izbacuje. Osnovni uslov za kruženje satelita je postizanje ravnoteže između centrifugalne sile (uspostavljene davanjem kružnog kretanja satelitu) i gravitacione sile Zemlje. Satelitu se sa posljednjeg stepena rakete daje brzina od 7,7 km/s, za visinu od 200 km, koja obezbjeđuje kruženje satelita oko Zemlje. To je prva kosmička brzina. Ako granična brzina pređe 11,19 km/s, satelit napusta Zemlju i postaje planet (satelit Sunca). To je druga kosmička brzina.

staVeći stepen tehnološkog razvoja je omogućio stvaranje kosmičkih brodova u kojima čovjek može da boravi, da upravlja njihovim kretanjima, te da se kreće kroz vasionu.

Prvi vještački satelit ,,Sputnjik” lansiran je 4. oktobra 1957. godine. Prvi vještački satelit je bio veličine lopte, 58 cm u prečniku, a težio je 83,6 kg. Potrebno mu je bilo 98 minuta da završi svoju eliptičnu orbitu oko Zemlje. Lansiranje ,,Sputnjika” je, može se reći obilježilo početak svemirske trke i nadmetanja između SAD-a i država SSSR-a.

Danas oko Zemlje kruži na hiljade raznih satelita. Mnogi su na zadacima da stignu do susjednih planeta, mjeseca ili pak da izađu iz Mlječnog puta i da vrše međugalaktička istraživanja. Takav primjer međugalaktičkog istraživačkog broda je američki vasionski brod ,”Pionir 10″. On je lansiran 1995. godine, a kreće se brzinom od 48 875 km/h. Sadrži osnovne podatke o Zemlji u slučaju susreta sa raznim bićima kroz zvjezdana međuprostranstva.

Prvi čojek koji se u satelitu kretao vasionom bio je Jurij Aleksejevič Gagarin. Gagarin je 1961. godine na visini od 300 km obišao Zemlju za 108 minuta. Već 1969. godine američki kosmonautski timovi ,,uzvraćaju udarac” i šalju njihove kosmonaute na Zemljin prirodni satelit – Mjesec. Nil Armstrong i Edvin Oldrin proveli su na Mjesecu 22 sata.

nuclear-space-tdrs-satellite-1

Danas na satelitima borave posade iz raznih zemalja i sa različitim naučnim zadacima koje obavljaju.

Pripremio: Marko Drašković

Literatura:
Burić M., Barović G. (2004): Astronomska geografija. Filozofski fakultet, Nikšić.
www.history.nasa.gov/sputnik/

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here