SHARE

Mineralnih voda u Crnoj Gori ima na 4 odvojena područja. To su sumporovite termomineralne vode kod Ulcinja, slanaste mineralne vode u Igalu, termomineralne vode u koritu Komarnice i ugljeno-kisele mineralne vode u slivu Lima i Ibra.

Na prostoru Ulcinjske rivijere, od uvale Orašac do Valdanosa, nalazi se više izvora, među kojima su od najvećeg značaja Ženska plaža i Valdanos. U ovoj regiji nalaze se sumporovite termomineralne vode, jedine ovakvog tipa u Crnoj Gori.

Pojave mineralnih voda u Igalu prate određenu pravu liniju, pravca sjeverozapad-jugoistok. Najveći izvor ispod automobilskog puta, koristi se za potrebe Instituta „Dr Simo Milošević“. Od ostalih, najveći je izvor pored hotela na Njivicama. Kao i u mineralnim vodama Ulcinja i ovdje preovladavaju joni hlorida i natrijuma. Ali, ulcinjske vode bitno karakteriše radioaktivnost, sadržaj sumpora, mineralizacija i povećana temperatura u odnosu na vode Igala.
Tako su vode Igala jedine hladne mineralne vode ovog tipa u Crnoj Gori.

U kanjonu Komarnice, uzvodno 5,5 km od sastajališta Komarnice i Sinjca, postoji termalni izvor Ilidža. Temperatura vode kreće se između 26˚ i 36˚ C. Do sada, u Crnoj Gori na drugim lokalitetima nije registrovana voda ovakvog tipa.

Četvrta, najprostranija regija pojave mineralnih voda je u slivu rijeka Lima i Ibra. U sjeveroistočnoj Crnoj Gori, najveće koncentracije pojava hladnih mineranih voda ove regije su oko Rožaja i Bijeloga Polja, manje oko Andrijevice. Ovo su hladne ugljeno-kisele mineralne vode i nema njima sličnih na prostorima ostalih djelova Crne Gore. Hladne kisele mineralne vode u slivu rijeka Lima i Ibra ističu uglavnom iz najstarijih stijena terena Crne Gore. To su paleozojski škriljci i pješčari, mjestimično prožeti krečnjacima i magmatskim stijenama.

222

Značajni izvori mineralnih voda postoje nedaleko od Rožaja, uz dolinu Bogajskog potoka i uz rijeku Županicu. Na prostoru Đuranovića luka registrovan je potok mineralne vode prosječne izdašnosti 7000 l / 24 sata. U ovim mineralnim vodama pored ugljen-dioksida znatno je prisustvo i gvožđa i silicijum-dioksida. Posebno su poznata još dva lokaliteta hladnih ugljeno-kiselih mineralnih voda. To su Bašča i Lučice. Izvori Bašča i Lučice su istog tipa, kao i ostali izvori ove regije. Za njih su urađene osnovne hemijske analize, ali ne i neka detaljnija istraživanja. Detaljnija istraživanja hladnih ugljeno-kisjelih mineralnih voda izvođena su u dolini rijeke Županice.

Izradom hemijskih analiza mineralnih voda koje se pojavljuju u dolini rijeke Županice, utvrđene su vidljive hidrohemijske zakonitosti. (M. Burić, 1976.). Na osnovu analiza utvrđeno je da mineralna voda izvora Bogajski potok predstavlja centar od koga prema sjeverozapadu naglo opadaju sadržaji hidrokarbonata, natrijuma i kalijuma, kao i ukupna mineralizacija.

Izvor mineralne vode Đuranovića luke kod Rožaja

Izvor Đuranovića luke jedan je od mineralnih izvora na teritoriji Rožaja koji je registrovan jos tridesetih godina prošlog vijeka. Vodu ovog izvora karakterišu relativno veliki sadržaj CO₂, SiO₂ i Fe, mala pH vrijednost i relativno mala izdašnost. Izvor mineralne vode Đuranovića luke nalazi se 8 km zapadno od Rožaja, pored magistrale Rožaje – Berane. Nalazi se na dolinskoj strani potoka, lijeve pritoke rijeke Županice, na oko 200 m od magistrale. Na nadmorskoj visini od 1170 m. Voda izvora izvire iz glinovite drobine. Drobina na ovom terenu pokriva znatnu površinu područja izviranja običnih i mineralnih voda i njena debljina je do 3 cm. Mineralne vode izviru iz crnih paleozojskih škriljavih pješčara, u njihovoj neposrednoj blizini nalaze se donjotrijaske sedimentne stijene srednjotrijaski eruptivi (porfiriti i kvarcporfiriti). Područje na kojem izvire mineralna voda pripada jezgru antiklinale izgrađene od paleozojskih škriljaca i pješčara. Izvor Đuranovića luke je sekundaran. Njegova voda je izvirala na površinu terena difuzno, iz glinovite drobine, i poslije oko pola metra toka ponovo se gubila u njoj. Mjerenjem vršenim sistematski, ustanovljena je izdašnost izvora Đuranovića luke za period 26.06.1974. godine do 2.10.1975.godine. Količina vode koja izvire iz izvora Đuranovića luke iznosi od 4320 l/dan do 7680 l/dan, u zavisnosti od vremenskog perioda. Voda iz izvora je bezbojna, odlikuje se izrazitom prozirnošću, a ukus joj je kiseo, kao posljedica ugljen-dioksida koji sadrži. Temperature vode iznosi od 5,2 do 13,0˚ C. Mineralnu vodu izvora u Đuranovića lukama karakteriše niska pH vrijednost i veliki sadržaj ugljen-dioksida, gvožđa i sicilijum-dioksida.

Uvažavajući međunarodne kriterijume o ljekovitosti voda, može se konstatovati da mineralne vode izvora Đuranovića luke, s obzirom na sadržaj više elemenata, pripadaju mineralnim vodama. Rezultati hemijskih analiza Zavoda za interne bolesti Instituta za fizikalnu medicinu i rehabilitaciju iz Beograda, pokazuju da zbog dovoljne količine slobodnih ugljen-dioksida (CO₂) koji voda sadrži, ista se može koristiti kao prirodna mineralna voda isključivo pijenjem, i to kao dopunsko sredstvo liječenja nekih hroničnih oboljenja: hronični hipoacidni gastritis i pijesak u mokraćnim putevima. Voda ovog izvora može se eksploatisati u uslovima sadašnjeg prirodnog isticanja u cilju razvoja turizma na ovom području, čemu mnogo doprinosi njegov turističko-geografski položaj, planinska klima i gradnja receptivnih kapaciteta u neposrednoj blizini.

Izvor mineralnih voda Bogajski potok

Izvor Bogajski potok nalazi se pored sastava rijeke Županice i istoimenog Bogajskog potoka. Tu je i lokalitet na kojem je izvršeno bušenje prema prethodno sakupljenim geološkim indikacijama. Na lokalitetu je izvedeno bušenje do dubine 410 m. Hidrogeološka bušotina izvedena je u sedimentima gornjeg karbona kojeg čine pješčari, škriljci, krečnjaci i metamorfisani vulkaniti kod Bogajskog potoka. Da bi se približilo saznanje o genezi voda, urađeno je 5 hemijskih analiza stijena kroz koje ističe mineralna voda kod Bogajskog potoka. Na osnovu ovih analiza ne može se objasniti postanak mineralnih voda koje nastaju pod uticajem ove geološke sredine. Sigurno da ove vode dolaze sa većih dubina od 410 m. Vjerovatno je da se radi o zarobljenim morskim vodama iz perioda stvaranja ovih stijena, ali je zapažena i njihova indikativnost na tečne ugljovodonike, naravno posredna. Istraživanjima je otkrivena rijetka, izuzetna pojava na terenima Crne Gore. Sadržaj različitih elemenata do sada nas upućuje na zarobljene morske vode koje su u interakciji sa ostalim geološkim uslovima. Prema važećim normativima, prema sadržaju litijuma, joda i hlorida, ova voda se povremeno i u manjim količinama može koristiti i u terapeutske svrhe. Ona je takođe korisna zbog viših sadržaja ugljen-dioksida za eksternu terapiju.

Osim već opisanih, najpoznatije hladno ugljenokisele mineralne vode u rožajskoj subregiji su: Kalače, Bašča i Lučice.

Pripremio: Eldin Brđanin

Literatura:
Radojičić B. (2008): Geografija Crne Gore-Prirodna osnova, DANU, Podgorica.
Radojičić B. (2005): Vode Crne Gore, Filozofski fakultet Nikšić, Institut za geografiju, posebno izdanje, Nikšić.
Rožajski zbornik, broj 9, 2000.godine.
Burić M. (2010): Atlas voda Crne Gore, CANU, Podgorica.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here