SHARE

Manastir Ostrog se nalazi između opština Nikšića i Danilovgrada, u jednoj okomitoj stijeni visoko iznad Bjelopavlićke ravnice, na njenoj sjeverozapadnoj strani. Gornji manastir je na nadmorskoj visini 889 m, a Donji manastir na 639 m. Iako su prve osnove ovog manastira dali neki isposnici koji su u ostroškim pešterama našli pogodno mjesto za svoj usamljenički i podvižnički život, njegovim prvim osnivačem s pravom se smatra sv. Vasilije Ostroški, mitropolit Zahumsko – hercegovački.

Kad je Sv. Vasilije, početkom druge polovine XVII vijeka, dobio na upravu Istočnohercegovačku eparhiju, prešao je iz manastira Tvrdoš (Trebinje) negdje u okolinu Nikšića. Tu se počeo nositi mišlju da osnuje manastir. Po narodnom predanju, prvo mjesto koje je uzeo u obzir bila je Milića pećina, koja se nalazi zapadno od sela Zagorka, u Pješivcima. Zatim je razmišljao o jednom crkvištu pored sela Drenovšica, takođe u Pješivcima. Napokon se odlučio za mjesto na kom se manastir Ostrog i danas nalazi. Tu je obnovio ono što je zatekao, pokupovao nešto od najbližeg zemljišta i sve to priložio manastiru.

viber image1

Manastir je dobio ime po brdu koje se uzdiže visoko iznad njega. Otuda mu još i naziv Podostrog. Samo ime “Ostrog” potiče od starijeg oblika srpske riječi “oštar, oštri” – “ostr, ostri” kao jedno od zaboravljenih imenovanja, kojima su stari Srbi i Sloveni uopšte označavali važne mikro i makro geografsko – istorijske, a nakon hristijanizacije, i crkveno – istorijske kote svoga postojanja: počev od “ostroga” kao “oštrog kraja, konca, roga ili ugla” i “ostroge” kao “podupornja, stuba ili ljestvice” do Ostroga kao “vrha planine i same planine.”

Dijeli se na Donji i Gornji manastir. Najupečatljivije djeluje Gornji manastir. Uvučen je u prirodno pećinsko udubljenje. Otvor pećine zatvara bijela fasada manastira sa istaknutim zvonikom i tako, vidan i sa većih udaljenosti, nezaboravno djeluje na svakog posjetioca. U njemu su dvije pećinske crkvice koje se nalaze visoko u stijeni, i čudotvorne mošti Ostroškog svetitelja, koje su ovo mjesto učinile jednim od najposjećenijih svetilišta Srpske Crkve. Gornja crkvica posvećena je časnom Krstu, oslikana je freskama koje je radio majstor Radul. Donja crkva Vavedenja Presvete Bogorodice, u kojoj je ćivot Sv. Vasilija, takođe je oslikana freskama, ali su freske dosta slabo očuvane.

Donji manastir Ostrog podignut je na zaravnjenom prostoru, terasastog izgleda. Mjesto na kome se nalazi Donji manastir ranije se zvalo Kosjeradići ili Goseradići. U vrijeme osnivanja manastira ono je bilo naseljeno i imalo je čak i seosku crkvu. Kad je mitropolit Vasilije kupio ovo i nešto od okolnog zemljišta, u blizini te crkve je podigao ambar i kuću za mlađe, te od svega toga docnije postade manastir – Donji manastir Ostrog. U okviru manastirskog kompleksa su Bogoslovska škola i drugi objekti.

viber image

Veliko poštovanje Ostroškog Svetitelja učinilo je ovaj manastir jednim od najposjećenijih svetilišta na Slovenskom jugu. Kult Sv. Vasilija iz dana u dan je sve veći. Skoro svakog praznika i svake nedelje, a naročito o Velikoj Gospojini, manastiru dolaze poklonici sa svih strana. U prošlosti, kad su naši manastiri bili čuvari vjere i nacionalne misli, a naročito u toku ropstva pod Turcima, Ostrog je odigrao značajnu ulogu. Neki od uglednijih njegovih nastojatelja predsjedavali su i plemenskim skupštinama Bjelopavlića i često uzimali učešća u javnim narodnim poslovima, a naročito u mirenju zavađenih. Ostrog je bio i središte pismenosti u svom kraju, i prije nego što je u manastiru osnovana škola.

Do Ostroga se dolazi magistralnim putem Podgorica – Nikšić, a podignut je i novi asfaltni put Ostrog – manastir Ždrebaonik kod Danilovgrada.

Pripremio: Dušan Kalezić

Literatura:
Radojičić B. (2010): Opština Nikšić – priroda i društveni razvoj. Filozofski fakultet, Nikšić.
Manastir Ostrog (2006)
www.manastirostrog.com

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here