SHARE

Do kraja XIX vijeka na prostoru koji zahvata današnji grad Nikšić, postojale su 4 džamije: Donjogradska, Hadžidanuša, Pašina i Hadži Ismailova. Međutim, do današnjeg dana se u samom gradu, a i na cijelom prostoru opštine Nikšić, sačuvala samo Hadži Ismailova džamija, koja se nalazi na prostoru Grudske mahale. Pored nabrojanih džamija u samom gradu Nikšiću, na prostoru ostatka opštine Nikšić, postojale su još 3 džamije, i to u: Grahovu, Nudolu i Kazancima.

Srušene džamije

Donjogradska džamija je džamija koja se nalazila u donjem dijelu gradske tvrđave, i zbog tog svog položaja je i nosila ovo ime. Ona je izgrađena 1703. godine, za potrebe posade i doseljenika iz Risna i Herceg Novog. Glavni inicijator za njenu gradnju bio je tadašnji vezir Halil – paša. Doseljenici iz Risna i Herceg Novog, koristili su ovu džamiju, dok za njihove potrebe nije sagrađena džamija izvan zidina tvrđave. Donjogradska džamija nije imala svog vakufa (zemljišta), zbog toga što su njeni službenici (imami i hatibi), imali status i plaćani kao članovi posade u tvrđavi.

2

Pašina džamija nalazila se kod bunara Pašinac, i bila je najveća i najljepša džamija u to vrijeme u Nikšiću. Džamija je podignuta u prvoj polovini XVII vijeka od strane Mehmed – Paše Gazije. Temelji nekadašnje Pašine džamije mogu se i danas vidjeti.

Hadžidanušina džamija bila je smještena ispred samih glavnih gradskih vrata, a sagradio je prvi kapetan nikšićke tvrđave Husein aga (Danević). On je kasnije obavio hadž, pa su se njegovi potomci kasnije često nazivali Hadžidanevići, i zbog toga je džamija nosila naziv Hadžidanuša. Tokom jednog od crnogorskih napada na Nikšić, djelimično je srušen džamijski minaret, pa se često nazivala i „Krnja džamija“. U samom dvorištu džamije nalazio se bunar koji se sačuvao do današnjih dana, dok se sa lijeve strane od ulaza u džamiju nalazilo groblje. Ne zna se koliko je džamija imala vakufske zemlje.

Džamija u Nudolu, podignuta je 1817. godine. U izgradnji ove džamije učestvovale su porodice Begovići, Bjedići, Čubrilovići, Hadžovići, Hajrovići, Hotaševići, Jašarevići, Kurtovići, Mehovići, Omerćajići, Pupovići, Vranići i Zvizdići (Atlići), koje su u tom trenutku nastanjivale Nudol. Ova džamija je bila smještena u neposrednoj blizini izvora Šivik, i imala je manje dimenzije. Ona nije imala minareta i bila je pokrivena sa dvostrešnim krovom. Kada se mulimanski živalj odselio iz Nudola, džamija je bila napuštena i prepuštena zubu vremena. Dugotrajnim uticajima klimatskih prilika kojima je bila izložena, džamija se urušila 1930. godine, mada se i danas mogu vidjeti njene ruševine. Iza tadašnje džamije se nalazilo groblje, na kojem su u kasnijem vremenu bili uništeni nišani (nadgrobni spomenici). Džamija je imala nešto vakufske zemlje, ali kolika je ona bila, nema pouzdanih podataka.

Kazanačka džamija je zadužbina Osman paše Kazanca (rođen u Kazancima, polovinom XVII vijeka i bio je iz porodice Papovića). Džamija je bila izgrađena nedaleko od izvora „Oko“ i Stubanja. Osnovicu džamije činio je kvadrat, čije su stranice imale dužinu po 10 metara. Džamija je bila izgrađena od tesanog kamena i uz njen desni zid bio je prigrađen kameni minaret sa kvadratnom osnovicom. Do šerefe (to je „balkon“ koji se nalazi na gornjem dijelu minareta, odakle mujezin poziva na molitvu) imala je 28 stepenica, dok je sam minaret imao visinu od oko 15 m. Dio minareta postoji i danas.

1

Bitnijih podataka o džamiji koja se nalazila u Grahovu nema, kao ni to ko ju je i kada sagradio.

Sačuvana džamija

Dzamija Hadzi Ismaila, NiksicDžamija Hadži Ismaila je jedina preostala džamija na prostoru Nikšiće opštine, i od 1952. godine se nalazi pod zaštitom države, kao spomenik kulture, a nalazi se na području Grudske mahale. Ovu džamiju je podigao Hadži Ismail Lekić 1804. godine, na osnovama džamije koja je tu ranije postojala. Džamija ima manje dimenzije, čiji je krov četvorosvodni i pokriven ciglom. U džamiju se ulazi kroz malo predvorje koje je podijeljeno na 2 dijela, u desnom je smještena gusulhana, a u lijevom mektebska učionica, odnosno kancelarija imama ili nekog drugog službenika džamije. Uz desni zid džamije izgrađen je oko 15 metara visoki minaret od kamenih kvadrata, okruglog oblika, dok je njegova osnova pravougaonog oblika. U gornjem se nalazi šerefet. Unutar samog minareta nalaze se spiralne stepenice koje vode sve do šerefeta. Minaret od šerefeta prema gore ima neproporcionalne dimenzije, što upućuje da je taj dio izgrađen prilikom neke od mnogih sanacija džamije. Na kamenoj ploči iznad ulaznih vrata u džamiju, nalazi se natpis na tursko – arapskom pismu, koji govori ko je i kada zidao džamiju. Prostor unutar džamije, koji je namjenjen molitvi vjernika, osvjetljava dnevna svjetlost sa 6 prozora (po dva prozora sa tri strane). U zidu okrenutom prema Meki nalazi se mihrab. To je ovalna niša, prema kojoj se vjernici okreću tokom molitve. Džamija ima i drveni mimber sa kojeg imam obavlja hutbu petkom prije džuma namaza. Unutrašnjost džamije krasi i mahfil (galerija) koja se nalazi duž cijelog zida iznad glavnog ulaza. Samo džamiju i prostor oko nje okružuje zid. Džamija u Grudskoj mahali je više puta bila oštećena, ali je tokom vremena i više puta izvršena njena sanacija.

nk19

Pripremio: Eldin Brđanin

Literatura:
Agović B. (2001): Džamije u Crnoj Gori. Almanah, Podgorica.
Radojičić B. (2010): Opština Nikšić – priroda i društveni razvoj. Filozofski fakultet, Nikšić.
www.muslimanicg.info/kulturno-nasljede/dzamija-hadzi-ismaila-u-niksicu/

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here