SHARE

18552984_1770869266273492_437780805_oCirkom se označava mjesto na kojem dolazi do stvaranja dolinskog lednika. On predstavlja udubljenje koje ima oblik amfiteatra koje je sa jedne strane otvoreno prema planinskom podnožju, i čije su stjenovite strane strme i imaju oblik grebena, dok mu je dno blago zatalasano. Ona strana koja je otvorena svedena je na zaobljen prag, nekoliko metara izdignut iznad površine dna cirka. Ova prečaga je izbrazdana i uglačana erozivnim djelovanjem leda, koji se u vidu lednika spušta ka ledničkoj dolini. Cirkovi mogu imati prečnik od nekoliko desetina metara do nekoliko kilometara, dok im se dubina kreće od nekoliko desetina do nekoliko stotina metara.

Najčešće inicijalnu depresiju koja služi za formiranje cirka čini čelenka nekadašnjeg vodotoka, dok se u kraškim predjelima cirk može formirati na prostranim vrtačama ili u uvalama. Čelenka koja je formirana tokom fluvijalnog procesa lijevkastog je oblika, čije su strane blago nagnute u pravcu kretanja vodotoka. Tokom glacijalnog procesa ova depresija se preobraća u depresiju koja ima oblika amfiteatra, čije su strane veoma strme (ponekad i vertikalne). Ovaj proces preobraćanja čelenke i formiranje strmih strana cirka dovodi se u vezu sa djelovanjem ledničke erozije.

867616

Cirkovi se veoma često javljaju u visokim planinama iznad sniježne granice, a u nekim slučajevima se u njima obrazuju i jezera. Na prostorima gdje je prisutan inlandajs, cirkovi se ne javljaju ili mogu nastati u rijetkim slučajevima.

U Crnoj Gori, fosilni cirkovi se javljaju na prostoru Durmitora (Valoviti do, Lokvice, Savin do, Mliječni do i Škrke).

18516665_1770870829606669_313554113_o

Pripremili: Marko Čabarkapa, UrnGiS

Literatura:
Petrović D., Manojlović P. (2003): Geomorfologija. Geografski fakultet Beograd.
Marković M., Pavlović R., Čupković T. (2003): Geomorfologija. Rudarsko-geološki fakultet, Beograd.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here