SHARE

Voda je jedina materija na Zemlji koja se u prirodnim uslovima, kakvi su na površini naše planete, nalazi u sva tri agregatna stanja. Ona se nalazi među gasovima vazduha koji udišemo, u sastavu stijena i u tlu po kojem se krećemo.

Voda je hemijsko jedinjenje koje nastaje sagorijevanjem vodonika u kiseoniku, pri čemu se oslobađa velika količina toplote. Brzina obrazovanja vode iz smješe vodonika i kiseonika zavisi od temperature. U obrazovanju vode učestvuju dvije zapremine vodonika i jedna zapremina kiseonika. Po masi, voda se sastoji iz 11,11 % vodonika i 88,89 % kiseonika.

Untitled-1

Teška voda je “obična voda”, koju svakodnevno koristimo,a ima relativnu molekularnu masu 18. Postoje i vode sa molekularnom masom 19, 20, 21 i 22. Takve vode su sastvaljene iz atoma kiseonika i atoma vodonika koji imaju mase veće od 16, odnosno 1. To su izotopi kiseonika sa masama 17 i 18. Oni su malo zastupljeni u prirodi.

Izotopima kiseonika i vodonika obrazuju se vode različite molekularne mase, tako da u prirodnoj vodi na “običnu vodu” otpada 98,8 %. Među različitim tipovima voda veliki značaj ima tzv. „teška voda“. Atom vodonika sa atomskom masom 2 razlikuje se od običnog vodonika, a nazvan je deuterijum. Kad se spoji sa kiseonikom deuterijum daje tešku vodu – D₂O. Teška voda ima molekularnu masu 20,028, mrzne se na temperaturi od 2,82° C, a ključa na 101,43° C pri atmosferskom pritisku od jedne atmosfere. Dobija se elektrolizom prirodne vode, pri čemu se teška voda koncentriše u ostatku elektrolita. Teška voda koristi se kao efikasan usporivač neutronima u nuklearnim reaktorima.

H₂O D₂O
Relativna molekulska masa 18,015 20,028
Tačka mržnjenja 0° C 3,82° C
Tačka ključanja 100° C 101,43° C
Gustina (g/cm³  na 20° C) 0,998 1,107
Temperatura maks. gustine 4° C 11,6° C
Rastvorljivost NaCl (g/1g vode na 25° C) 0,36 0,30

Prije 2,5 milijardi godina dogodilo se rasčlanjivanje Zemljine kore na relativno stabilne oblasti platformi i geosinklinala. Tada su formirana i epirogena kontinentalna mora. Isparavanje se intenzivira sa površina tih mora, a na kopnu se pojavljuju prve rijeke i jezera. Prema tome, prije 2-2,5 milijarde godina počelo je kruženje vode u prirodi. U isto vrijeme pojavljuju se fotosintetički kiseonik i prvi biljni organizmi.

Water

Sadržaj vode u suvim žitaricama iznosi: u pšenici 13,6 %, raži 15,3 %, ječmu 13,8 %, ovsu 13,9 %, kukuruzu 13,9 %, pirinču 12,5 % i prosu 12 %.

Veoma veliki sadržaj vode je u organizmima nekih puževa – do 80 % težine, glista do 87 %, rizostoma do 95 %, meduza aurelija 97 % i meduza kamerina 99 % – skoro sve sama voda. Sadržaj vode u embrionu čovjeka iznosi 97 %, a u tijelu novorođenčeta 77 %, dok u organizmu muškaraca od 18 do 50 godina starosti nje ima 61 %, a kod žena 54 % od mase tijela; posle 50. godine organizam čovjeka počinje da se “suši”, pa je u njemu manje vode. U sastavu krvi, voda učestvuje sa preko 90 %, u mišićima sa 75 %, u jetri 69 % i u građi kostiju sa 28 %.

Pripremila: Jovana Bigović

Literatura:
Dukić D., Gavrilović Lj. (2008): Hidrologija. Zavod za udžbenike, Beograd.
Vujević P. (1926): Osnovi matematičke i fizičke geografije. Državna štamparija, Beograd.
Crnogorac Č., Spahić M. (2012): Osnovi Geoekologije. Banja Luka.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here