SHARE

Hidrološki ciklus predstavlja proces kružnog kretanje vode i prolaska vode kroz različite zemljine sfere. U ovom procesu učestvuju 4 zemljine sfere: atmosfera, hidrosfera, litosfera i biosfera. Dominantni faktor koji utiče na stvaranje i pomjeranje vodene pare je sunčeva energija, dok za pojavu atmosferskih padavina i kretanja vode po topografskoj površini, dominantnu ulogu ima sila gravitacije. Sam proces kruženja vode, počinje neposrednim djelovanje sučevih zraka na površinu okeana, mora i jezera, pri čemu dolazi do isparavanja vode i hranjenja atmosfere vodenom parom. Dospjevši u visočije djelove atmosfere, vodena para se kondezuje u obliku vodenih kapi, koje zatim padaju na površinu okeana ili kontinenata. Padavine koje se izlučuju na površinu zemlje, mogu biti u vidu snijega, grada ili kiše.

Ukupna količina vode koja ispari sa površine zemlje u toku jedne godine, kreće se oko 577 000 km3 vode, a od ove količine, sa površine Svjetskog mora ispari 505 000 km3, dok sa vodenih površina koje se nalazu na kopnu ispari svega 72 000 km3 vode. Međutim, na površinu Svjetskog mora se izluči 458 000 km3 padavina u toku jedne godine, dok ostatak od 47 000 km3 koji ispari sa površine Svjetskog mora, odnose vazdušne mase u unutrašnjost kontinenata, gdje se ona izlučuje i hrani vodom rijeke, jezera, lednike, podzemne vode i lednike.

Kruženje vode u prirodi

Voda koja je isparila sa Svjetskog mora, a izlučila se na kopno, vraća se podzemnim i površinskim vodama, te glečerima opet u okean. Vode podzemnih i površinskih tokova krećući se, teku preko podloga različitog hemijskog i mineralnog sastava, pri čemu voda rastvara te podloge i nosi mineralne soli, unoseći ih u okean.

Dio vode koji se izluči na površinu zemlje, zadržava se iznad vododrživih površina u zemljištu u vidu zemljišne vlage. Nakon što biljke upijaju ovu vodu iz zemljišta svojim korjenima, i ona prođe kroz stablo i dospje u listove, isparava u atmosferu. Takođe, ona voda koja dospje iz zemlje na površinu, ispari u atmosferu. Isparavanje se vrši i sa površine vodotoka i jezera, a onaj dio vode koji nije ispario, površinski otekne u okeane ili mora.

Vrijeme koje je potrebno da se voda koja je isparila sa površine mora ili okeana, vrati ponovo u njega, iznosi 3 850 godina. Količina padavina koja se u prosjeku godišnje izluči na površini svih kopnenih površina kreće se oko 670 mm, dok se na površini mora i okeana izluči oko 1 140 mm. Na cjelokupnoj zemljinoj površini, prosječno se godišnje izluči oko 1 000 mm padavina.

Pripremio: UrnGiS

Literatura:
Doderović M., Ivanović Z. (2008): Okeanografija-geografski aspekti. Geografski institut Filozofskog fakulteta, Nikšić.
Stojanović V., Pavić D., Pantelić M. (2014): Geografija životne sredine. Univerzitet u Novom Sadu, Prirodno-matematički fakultet, Novi Sad.
Lješević M. (2010): Životna sredina-teorija i metodologija istraživanja. Univerzitet Singidunum. Fakultet za primenjenu ekologiju FUTURA, NVO EKORIZIK, Beograd.
Dukić D., Gavrilović Lj. (2008): Hidrologija. Zavod za udžbenike, Beograd.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here