SHARE

Ostrvo Sokotra teritorijalno pripada Jemenu. Ime ostrva, vjerovatno dolazi od arapske riječi “sug”, što znači “pijaca”, ili “gotra”, što se prevodi kao “tamjan koji kaplje”, i ima istorijsko uporište u tome, što je ostrvo nekada bilo poznata tržnica za prodaju tamjana.

as65d15as

Sokotra je ostrvo u Indijskom okeanu, a nalazi se između 12o19’-12o42’ s.g.š. i 53o18’-54o32’ i.g.d. Ostrvo je u geografskom smislu dio Afrike, ali pripada Republici Jemen, a nalazi se između Adenskog zaliva na zapadu, Arapskog mora na sjeveru i istoku i Indijskog okeana na jugu. Od rta Gadafuj, najistočnije tačke Afrike, Sokotra je udaljena oko 200 km, a od Jemena i Arabijskog poluostrva 360 km. Ostrvo ima površinu od 3.579 km² i 42. 400 stanovnika (2004). Zapadno od Sokotre se nalazi nekoliko manjih ostrva Abd – al – Kuri, Samha i Darsha, kao i niz nenaseljenih ostrvaca i hridi. Ostvo Sokotra je kontinentalnog porijekla, i nekada je bilo dio super kontinenta Gondvane, a odvojeno je tokom miocena. Ostrvo pokrivaju naslage krede i tercijernih krečnjaka, debljine i do 700 m.

U geomorfološkom pogledu, ostrvo se dijeli u tri zone: uske primorske ravnice, krečnjački plato i Haghier planine. Osnovu ostrva čine planine Haghier, i one se nalaze u sjeverozapadnom dijelu ostrva, i pružaju se u pravcu od sjevero-istoka prema jugo-zapadu u dužini od 25 km. Najviši vrh je Davkam sa visinom od 1 630 m nadmorske visine. Haghier planine izgrađene su od granita i gnajsa. Središnji dio ostrva predstavljen je sa visoravani koja se pruža najvećim djelom ostrva. Obalne ravnice se nalaze na sjeveru i jugu ostrva, kao i doline. Najvažnija dolina je Azro, i ona presjeca ostrvo od sjevera prema jugu. Obala ostrva je veoma nepristupačna i nema luka.

356ytrhgfjghkj

Ostrvo je pod uticajem Indijskog okeana, i jugo-zapadnih i sjevero-istočnih monsuna koji duvaju u njegovom pravcu. Jugozapadni monsuni koji duvaju od aprila do oktobra, donose izuzetno jake, tople i suve vjetrove iz Afrike, a kreću se brzinom od 13-18 km/h. Sjeveroistočni monsuni nisu toliko jaki kao ljetnji, i oni duvaju od novembra do marta. Na ostrvu se prepliću tropska i pustinjska klima. Prosječna godišnja temperatura je iznad 18°C, dok se maksimalne temperature kreću od 27-37°C, a minimalne temperature od 18-27°C. Na ostrvu se izluče male količine padavina i padaju tokom cijele godine, a njihova prosječna vrijednost iznosi oko 216 mm. Minimalna količina padavina je oko 150 mm, dok je maksimalna više od 1000 mm. Veća količina padavina se izluči u visočijim djelovima ostrva, a najmanje se padavina izluči na obalama.

Klimatska tabela za ostrvo Sokotra
Jan Feb Mar Apr Maj Jun Jul Avg Sep Okt Nov Dec
Padavine

(mm)

23 18 14 22 37 18 12 15 27 38 18 16
Prosječno kišnih dana (≥ 0.0 mm) 2 2 2 3 4 6 9 9 4 3 3 3
Prosječna relativna vlažnost (%) 20 21 24 27 29 29 28 27 27 25 22 21
Dnevne srednje temperature (°C) 22 23 25 27 28 29 27 27 27 26 24 22
Min. temperatura (°C) 17 18 20 22 23 24 23 23 22 20 18 17
Max. temperatura (°C) 27 28 30 32 34 34 32 32 32 31 30 28
Temperatura mora (°C) 26 26 27 29 30 27 25 25 26 27 27 26

Sokotru često nazivaju „Galapagos Indijskog okeana“, ali i „ostrvo biljaka vanzemaljaca“. Ostrvo je dom brojnih reptila i puževa koji predstavljaju endeme u svijetskim okvirima. Među zglavkarima se ističe stonoga koja dostiže dužinu od 20 cm. Poznato je da na ostrvu obitava oko 145 vrsta ptica, od kojih 8 predstavljaju endemične vrste u svjetskim okvirima. Od suvozemnih sisara koji žive na kopnu, treba pomenuti slijepe miševe i nekoliko vrsta mačkolikih životinja, a u vodama oko ostrva javljaju se neke vrste kitova i delfina. More koje okružuje ostrvo obiluje ribom, počev od sitnih grebenskih riba do uočenih čuvenih kit-ajkula. Pored brojnih vrsta riba kojima obiluje more oko ostrva, u vodi je prisutno i 253 vrste korala, 730 vrsta riba i 300 vrsta rakova.

socotra_november_108

Sokotru karakteriše neobično rastinje koje se ne može vidjeti ni na jednom drugom mjestu na planeti. Vrsta koja karakteriše ostvo, svakako je Krvavo zmajevo drvo (Dracaena cinnabari), čije stablo podsjeća na kišobran, a čiji se sok (crvene boje) koristi u različite svrhe. Domicilno stanovništvo ga koristi kao lijek ili čak kao boju za zaštitu drvenih površina. Gigantsko sočno drvo (Dorstenia gigas), raste u visinu nešto preko jednog metra, a njegovo stablo dostiže prečnik, koji je veći od njegove visine. Kora ovog drveta je veoma tanka, i nakon što se onda makne, iz stabla se luči gust bijeli sok. Drvo krastavac (Dendrosicyos socotranus), može da ima visinu i preko 3 m, i jedina iz porodice krastavaca čiji plodovi rastu na stablu. Ono se razmnožava samo iz sjemena, cvijet mu je žut, plodovi veličine od 3 do 5 cm, zeleni u fazi sazrijevanja, a boje je cigle u punoj zrelosti. Pustinjska ruža Sokotre (Adenium obesum socotranum), može porasti do visine od 3,5 m i ima ogromno, konusno stablo na vrhu, na kojem se javljaju purpurni ili ružičasti cvijetovi.

Sokotra je zbog biorazličitosti, stavljena pod zaštitu UNESCO–a u junu 2008. godine.

Pripremio: UrnGiS

Literatura:
www.linkedin.com
www.medias.rs
ww.books.google.me
www.sciencedirect.com
www.socotradream.com
www.travelguide-en.org
www.socotra.info

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here